Xωρίς χαρτιά, χωρίς άσυλο, χωρίς μνήμη
Να πω ότι καθώς γράφω τις γραμμές αυτές, οχτώ η ώρα το βράδυ της Πέμπτης 27 Ιανουαρίου, η αστυνομία βρίσκεται έξω από τη Νομική σχολή, το άσυλο έχει αρθεί εδώ και ώρες, αλλά προς το παρόν επικρατεί ηρεμία. Ο τίτλος του σημειώματος είναι εν μέρει παρμένος από ένα πολύ καλό σημείωμα του Παντελή Μπουκάλα στη σημερινή Καθημερινή, το οποίο πιάνει ένα θέμα που κι εγώ ήθελα να πιάσω -δεν πειράζει αν επαναλάβω τα ίδια.
Δεν θα συζητήσω αν έχουν δίκιο οι άδικο οι 237 καταληψίες μετανάστες της Νομικής, ούτε αν ενέργησαν αυτόβουλα ή κάποιος τους υποκινεί. Αν θέλετε στα σχόλια μπορείτε να θίξετε οποιοδήποτε σχετικό θέμα. Εγώ θέλω να σχολιάσω την άποψη που είδα να επαναλαμβάνεται δεκάδες φορές στη μπλογκόσφαιρα, ότι δηλαδή “μόνο στην Ελλάδα συμβαίνουν αυτά”.
Διάβασα, για παράδειγμα, στο antinews.gr, ότι Σε καμμία μα καμμία ευρωπαϊκή χώρα, σε κανένα συγκροτημένο κράτος του κόσμου ολόκληρου, κράτος με στοιχειώδη σεβασμό του νόμου και του ελάχιστου δημόσιου συμφέροντος, δεν θα μπορούσε ατιμώρητα να λάβει χώρα τέτοιο γεγονός και να ξημερώσουν το πρόβλημα κι οι αυτουργοί του απείραχτοι. Αυτό κάθε άλλο παρά αληθεύει -και, επειδή ο κ. Φαήλος Κρανιδιώτης, που έχει γράψει το άρθρο, και εγγράμματος και ενήμερος είναι, πρόκειται για ολοφάνερο και συνειδητό ψέμα.
Μετανάστες χωρίς χαρτιά υπάρχουν εδώ και δεκαετίες σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες (και στις ΗΠΑ-Καναδά) και στις χώρες αυτές είναι συνηθισμένο, κατά καιρούς, ομάδες μεταναστών, συνήθως με τη βοήθεια αλληλέγγυων πολιτών της χώρας, να προβαίνουν σε θεαματικές καταλήψεις διεκδικώντας νομιμοποίηση. Η πρώτη τέτοια ενέργεια που πήρε μεγάλη δημοσιότητα ήταν η κατάληψη της εκκλησίας του Αγίου Βερνάρδου, στο 18ο διαμέρισμα του Παρισιού, το 1996, από 300 μετανάστες χωρίς χαρτιά, τους περισσότερους Αφρικανούς (από το Μάλι και τη Σενεγάλη). Ο Π. Μπουκάλας αναφέρεται στο άρθρο του στην υπόθεση αυτή, αλλά κάνει ένα λαθάκι, δηλ. αφήνει να εννοηθεί ότι η επέμβαση της αστυνομίας ήταν ακαριαία, ενώ στην πραγματικότητα οι μετανάστες έμειναν δύο μήνες μέσα στην εκκλησία μέχρι τελικά να μπει η αστυνομία και να τους εκκενώσει με τη βία. Στη συνέχεια, κάποιοι από αυτούς νομιμοποιήθηκαν, άλλοι όχι.
Το περιστατικό αυτό φυσικά δεν ήταν το μοναδικό, τέτοια επαναλαμβάνονται στο Παρίσι κάθε χρόνο. Για παράδειγμα, πέρσι τον Ιούνιο (του 2010) περίπου 2000 μετανάστες χωρίς χαρτιά κατέλαβαν έναν εμβληματικό χώρο της πόλης, την πλατεία μπροστά στην Όπερα, και έμειναν εκεί αρκετές μέρες (νομίζω δύο εβδομάδες) και αποχώρησαν αφού η κυβέρνηση ικανοποίησε κάποια αιτήματά τους.
Οι μετανάστες χωρίς χαρτιά λέγονται στα γαλλικά les sans-papiers. Όμως το φαινόμενο δεν είναι κάποια “γαλλική εξαίρεση”. Στα ισπανικά οι αντίστοιχοι μετανάστες λέγονται sin papeles (χωρίς χαρτιά, πάλι) και έχουν κατ’ επανάληψη κάνει θεαματικές καταλήψεις, όπως ας πούμε σε 10 εκκλησίες της Βαρκελώνης το 2001 ή στον Καθεδρικό ναό της Βαρκελώνης λίγα χρόνια αργότερα. Άλλοτε δικαιώθηκαν (άλλωστε η κυβέρνηση Θαπατέρο έχει κατ’ επανάληψη νομιμοποιήσει παράνομους μετανάστες), άλλοτε τους έβγαλε η αστυνομία με το ζόρι.
Ακόμα και στην ελάχιστα χαλαρή και μεσογειακή Ελβετία, πέρσι το καλοκαίρι, 300 μετανάστες και πρόσφυγες χωρίς χαρτιά κατέλαβαν ένα πάρκο στο κέντρο της Βέρνης, της πρωτεύουσας της χώρας. Θα μπορούσα να συνεχίσω να φέρνω παραδείγματα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά νομίζω ότι περιττεύει. Αποδείχτηκε θαρρώ ότι το επιχείρημα του κ. Φαήλου, ότι τέτοια πράγματα μόνο στην Ελλάδα γίνονται, είναι έωλο.
Κατά τα άλλα, τόση ώρα που γράφω ακούω το διαδικτυακό ραδιόφωνο της zougla.gr, από το οποίο πληροφορούμαι (δεν ξέρω αν το είπαν άλλα κανάλια) ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν σκαλώσει όχι επειδή οι μετανάστες αρνήθηκαν να πάνε στο κτίριο της οδού Ηπείρου που προτάθηκε, αλλά επειδή, ακούω, ο ιδιοκτήτης του κτιρίου (που μάλλον είναι και παλιός γνώριμος….) έθεσε όρους που δεν έγιναν δεκτοί ή ζήτησε επιπλέον χρήματα -και τέλος πάντων η παραχώρηση ίσχυε μόνο για τρεις μέρες. Αυτά με επιφύλαξη, μια και το ακούω από ένα μη έγκυρο μέσο και όχι π.χ. από το Μέγκα (πώς μπαίνει το σαρκαστικό χαμόγελο; )
ΥΓ Κλείνοντας βλέπω σε ένα άλλο ιστολόγιο την τοποθέτηση του Στάθη Σταυρόπουλου, που έχει και καλά και αρνητικά. Όμως δεν έχω καιρό να τη σχολιάσω, ούτε γλωσσικά ούτε, κυρίως, επί της ουσίας.
ΥΓ2 Με την άρση του ασύλου εφαρμόζεται ο νόμος και επομένως παύει να υπάρχει η “εστία ανομίας”. Να περιμένω ότι από αύριο θα πάρει η μπάλα και τις άλλες εστίες ανομίας, π.χ. στα κανάλια που λειτουργούν χωρίς άδεια;
http://sarantakos.wordpress.com/2011/01/27/sanspapiers/
Tου Παντελη Μπουκαλα
Απορία πρώτη: Αν καταλαμβανόταν η Ακρόπολη ή η Μητρόπολη από Τούρκους αλεξιπτωτιστές στο πλαίσιο κάποιας «Βαριοπούλας», πόσο μεγαλύτερος θα μπορούσε να γίνει ο ηθικοεθνικός μας πανικός, όταν τώρα η παρουσία των 237 μεταναστών σε κτίριο της Νομικής που δεν χρησιμοποιούνταν στην εκπαιδευτική διαδικασία οδήγησε αστραπιαία στην κατάχρηση (από πολιτικούς και δημοσιογράφους) ενός εθνικοαπελευθερωτικού λεξιλογίου που του στερεί κάθε νόημα η ίδια η κατάφωρη υπερβολή του; Αν τώρα η «ιερή αγανάκτηση» μιλάει για «ανακατάληψη» ή «απελευθέρωση της Νομικής» (από ανθρώπους, παρεμπιπτόντως, που συμφωνούν στη μετακίνησή τους σε άλλο δημόσιο κτίριο), πού θα βρεθούν λέξεις ικανές να αποδώσουν την οργή όταν θα συμβεί κάτι όντως οριακό, απίστευτο κ. λπ.;
Απορία δεύτερη: Οσοι τώρα, μηνίοντες, διατείνονται ότι «μόνο στην Ελλάδα γίνονται τέτοια αδιανόητα πράματα», δεν διαθέτουν υπολογιστή; Υπάρχει πάντως η λύση των ίντερνετ καφέ. Αν πληκτρολογήσουν στο ψαχτήρι τις λεξούλες «sans-papiers», θα θυμηθούν ότι και στη Γαλλία «γίνονται τέτοια αδιανόητα πράγματα». Το 1996, στην κορύφωση του κινήματος των «ανθρώπων χωρίς χαρτιά», τριακόσιοι μετανάστες κατέλαβαν την εκκλησία του Αγίου Βερνάρδου, με αιτήματα ίδια με των απεργών πείνας της Νομικής. Αν η κατάληψη ενός ναού κριθεί ύβρις, τι είναι άραγε, για το σύστημα σκέψης οιουδήποτε χριστιανού, η εισβολή στην παρισινή εκκλησία 1.500 αστυνομικών, οι οποίοι, πιθανόν σταυροκοπηθέντες πρώτα, μπούκαραν και «χειροτόνησαν» τους καταληψίες; Μάλλον δεν γνώριζαν τι έπραξαν οι Σπαρτιάτες εναντίον του κατηγορηθέντος για δοσοληψίες με τον Ξέρξη στρατηγού Παυσανία, που είχε προσφύγει ικέτης σε ναό: έχτισαν την είσοδο και τα παράθυρα και τον οδήγησαν σε θάνατο από ασιτία. Είναι μια λύση.
Απορία τρίτη: Αραγε, δεν μπορούμε να κρύψουμε το αίσθημα υπεροχής μας έναντι των ξένων ούτε και όταν δηλώνουμε ότι τους νοιαζόμαστε; Μάλλον. Αλλιώς δεν εξηγείται η σιγουριά όλων των βοώντων εν τη τηλεοπτική ερήμω ότι τους μετανάστες «τους καθοδήγησαν» και τους «παραπλάνησαν». Τους θεωρούμε δηλαδή πρόβατα προς διαβουκόληση, ανίκανους να έχουν πολιτική σκέψη, ανίκανους να κάνουν λόγο την ανάγκη και την αγωνία τους, να διεκδικήσουν. Και όμως, διαβάζοντας δηλώσεις τους σε εφημερίδες άλλα πληροφορείσαι. Ιδού η δήλωση του Μαροκινού Νουά στον προχθεσινό «Ελεύθερο Τύπο»: «Το 2008 έκανα απεργία πείνας γιατί δεν μου έδιναν άδεια παραμονής στην Ελλάδα, που δικαιούμουν. Τελικά η αίτησή μου έπειτα από πολλές προσπάθειες έγινε αποδεκτή. Ηρθα να συμπαρασταθώ στους μετανάστες που αν και πληρούν τις προϋποθέσεις, η κυβέρνηση δεν κάνει τίποτε». Λοιπόν, αν αντιστρέψει κανείς όχι τα πράγματα, αλλά τον τρόπο που τα βλέπουμε, ίσως το κτίριο της Νομικής είναι αυταπόδεικτα το καταλληλότερο: Εκεί δεν διδάσκεται το Δίκαιο;
http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_27/01/2011_1294303
O Nόμος, η Νομική και η Δικαιοσύνη
Η δικαιοσύνη θα ναυαγήσει την στιγμή που ο Νόμος και οι πανεπιστημιακοί καθηγητές θα επιχειρήσουν να ‘εκκενώσουν’ την σχολή της Νομικής, από τους απεργούς πείνας που την κατέλαβαν, ώστε να έχουν ένα μέρος να κοιμούνται. Πετώντας έξω τους απεργούς, αυτό που θα πετάξουν έξω από την Σχολή του Νόμου, είναι η δικαιοσύνη. Γιατί, τι είναι ακριβώς αυτό που ζητάνε αυτοί οι άνθρωποι, μέσα στην σχολή της Νομικής? Να μας κάνουν, να προσέξουμε, επιτέλους, την αδύναμη και ασήμαντη ύπαρξη που έχουν για μας. Διεκδικούν τις απαραίτητες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης. Την ελάχιστη δυνατή αναγνώριση ότι ζουν εδώ, εργάζονται εδώ, ωστόσο τους μεταχειρίζονται χειρότερα απ’ ότι σε καταδικασμένους σε ισόβια.
Αν πετάξουμε έξω αυτούς τους ανθρώπους, από την σχολή όπου διδάσκεται ο Νόμος, ένας νόμος που για ελάχιστες ώρες και μέρες κατακλύστηκε με την ιδέα της δικαιοσύνης, ή, καλύτερα, με την διαμαρτυρία ενάντια στην απόλυτη αδικία, τότε πραγματικά δεν θα μας αξίζει να γυρίσουμε ξανά στον ίδιο χώρο, για να διδάξουμε το Νόμο, ή να υποκρινόμαστε ότι ο νόμος που διδάσκουμε, έχει οποιαδήποτε σχέση με την δικαιοσύνη.
Κώστας Δουζίνας, Birkbeck College, University of London
Το γαλλικό προηγούμενο με την απεργία πείνας 300 μεταναστών σε χώρο ασύλου
Οι "ικέτες" της Αθήνας και του Παρισιού
του ΔΗΜΗΤΡΗ ΨΑΡΡΑ
Στις 28 Ιουνίου 1996 τριακόσιοι μετανάστες χωρίς χαρτιά από την Αφρική (κυρίως από το Mάλι και τη Σενεγάλη) εισέβαλαν στην εκκλησία του Παρισιού Σεν Μπερνάρ και ξεκίνησαν απεργία πείνας με αίτημα τη νομιμοποίηση της παρουσίας τους στη Γαλλία. Είχε προηγηθεί η προσπάθειά τους να εγκατασταθούν στο άσυλο μιας άλλης εκκλησίας, της Σεν Αμπρουάζ, τρεις μήνες νωρίτερα. Από κει εκδιώχτηκαν με επέμβαση της αστυνομίας, στην οποία παρέδωσε τα κλειδιά της εκκλησίας ο ιερέας της με την εντολή του καρδινάλιου Λούστιγκερ. Στη συνέχεια, οι 300 μετανάστες κατέφυγαν σε άλλα σημεία του Παρισιού (ένα γυμνάσιο και δυο εγκαταλειμμένες αποθήκες), αλλά και από κει τους έδιωξε η αστυνομία. Η υπόθεση πήρε μεγάλες διαστάσεις στα γαλλικά μέσα ενημέρωσης και εκδηλώθηκε μαζικό κύμα συμπαράστασης. Ετσι η εγκατάστασή τους στην εκκλησία Σεν Μπερνάρ αντιμετώπισε την ανοχή των αρχών.
Επί δύο μήνες συνεχιζόταν η απεργία πείνας, ενώ η γαλλική κυβέρνηση υποσχόταν ότι αν οι απεργοί υποχωρήσουν τότε θα εξεταστούν θετικά τα αιτήματά τους. Κάτω, όμως, από την πίεση του Λεπέν και του ακροδεξιού Τύπου, ο τότε πρόεδρος Σιράκ και ο πρωθυπουργός Ζιπέ αποφάσισαν τελικά τη βίαιη επέμβαση της αστυνομίας στην εκκλησία. Σχεδόν 1.500 άνδρες των γαλλικών ΜΑΤ (CRS) συμμετείχαν σε μια τεράστια επιχείρηση την αυγή της 23ης Αυγούστου 1996. Πρώτα διέλυσαν τους διαδηλωτές που ήταν συγκεντρωμένοι γύρω από την εκκλησία και στη συνέχεια έσπασαν την πόρτα του Σεν Μπερνάρ με τσεκούρι και συνέλαβαν τους "ικέτες"-μετανάστες.
Οι περισσότεροι απεργοί πείνας εκδιώχτηκαν από τη Γαλλία με τη βία, παρά τις υποσχέσεις που είχαν λάβει. Η γαλλική κοινωνία την κρίσιμη ώρα βρέθηκε διχασμένη και η κυβέρνησή της επέλεξε να ακολουθήσει τη γραμμή που υποδείκνυε ο Λεπέν. Αλλά ο αγώνας των μεταναστών του Σεν Μπερνάρ -που μέχρι σήμερα αποτελούν σύμβολο για το αντιρατσιστικό κίνημα σε όλη την Ευρώπη- δεν πήγε χαμένος. Το κίνημα αλληλεγγύης που αναπτύχθηκε γύρω από την εκκλησία λειτούργησε ως ασπίδα για να αποκρουστούν -προσωρινά βέβαια- οι σκληρότερες νομοθετικές προβλέψεις του περιβόητου νόμου Πασκουά για το άσυλο και τη μετανάστευση.
Δεν είναι δύσκολο να μεταφέρει κανείς στην ελληνική πραγματικότητα τα διδάγματα αυτής της ιστορίας:
- Δεν έχουν ανάγκη από "υποκινητές" οι μετανάστες για να οδηγηθούν σ' αυτές τις οριακές μορφές αγώνα. Απλά το μόνο τους όπλο είναι η ίδια η ζωή τους.
- Η εκδίωξη των απεργών πείνας από ένα σημείο της πόλης σε ένα άλλο δεν μειώνει την αγωνιστική τους διάθεση.
- Κανείς στη Γαλλία δεν υπέδειξε ως "λύση" την κατάργηση του ασύλου στις εκκλησίες. Ούτε καν ο Λεπέν.
- Μέχρι και σήμερα, η βάρβαρη εισβολή των CRS στην εκκλησία αποτελεί στίγμα για τη γαλλική πολιτική τάξη.
Γράφτηκε στις 26.1.2011
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου