Η τέχνη και πάλι στο στόχαστρο των φανατικών

Βορά στα χέρια του εξοργισμένου πλήθους παραλίγο να γίνει ξανά η τέχνη στην Ελλάδα. Ανθος του κακού, που επιζητούσαν να... κόψουν οι φανατικοί αρχικά με προσφυγές στη Δικαιοσύνη και όταν εκεί δεν βρήκαν ευήκοα ώτα, με «λαοσύναξη» έξω απ' το θέατρο Χυτήριο στο Γκάζι, αυτή τη φορά ήταν το Corpus Christi του Τέρενς ΜακΝάλι.

Οι περίπου τριάντα αγανακτισμένοι θρησκευόμενοι, με τις εικόνες αγίων στην αγκαλιά, ανάμεσά τους και μερικοί ιερωμένοι, με τη συνδρομή και ομάδας ακροδεξιών με ελληνικές σημαίες στα χέρια, εμφανίστηκαν το βράδυ της Πέμπτης στο Χυτήριο με σκοπό να παρεμποδίσουν και την ελπίδα να σταματήσουν την παράσταση που θα ανέβαζε οΛαέρτης Βασιλείου με την ομάδα ARTISAN. Ωστόσο η χθεσινή πρώτη παράσταση του έργου είχε ακυρωθεί πολύ νωρίτερα για τεχνικούς λόγους και η πρεμιέρα της έχει ήδη μετατεθεί για την ερχόμενη Πέμπτη 11 Οκτωβρίου.

Παρότι το πρόγραμμα έγραφε ώρα έναρξης πολύ αργότερα, οι διαμαρτυρόμενοι είχαν μαζευτεί έξω από το θέατρο ήδη από τις 4.30, αμέσως μετά την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου που απέρριψε το αίτημά τους να κατεβεί η παράσταση ως βλάσφημη. Τα ασφαλιστικά μέτρα είχαν καταθέσει 15 από αυτούς, ιερωμένοι και λαϊκοί, στις 12.00 το μεσημέρι, αλλά παρά την άμεση εξέταση της υπόθεσης - η συνεδρίαση έγινε στη 1.00 - το δικαστήριο έκρινε ότι δεν είχαν κανένα έννομο συμφέρον στην υπόθεση και απέφυγε να φέρει στο... εδώλιο ένα καλλιτεχνικό έργο.   

Ετσι η... ιερή οργή των αγανακτισμένων, που δεν είχαν συγκρατηθεί σύμφωνα με πληροφορίες ούτε μέσα στην αίθουσα το δικαστηρίου, μεταφέρθηκε έξω από το θέατρο. Τα μέλη των χριστιανικών οργανώσεων και οι υπόλοιποι φανατικοί που συγκεντρώθηκαν κατηγορούσαν το έργο ότι προσβάλλει το πρόσωπο του Χριστού, γι' αυτό εξεγείρεται το θρησκευτικό τους αίσθημα. Μπροστά σε δύο διμοιρίες των ΜΑΤ που είχαν αποκλείσει την είσοδο του θεάτρου, οι διαμαρτυρόμενοι ζητούσαν από τους αστυνομικούς να κατεβάσει τις αφίσες της παράστασης - «σκίστε τις», φώναζαν κάποιοι - ψέλνοντας το βυζαντινό τροπάριο «Tη Υπερμάχω Στρατηγώ» εναλλάξ με τον εθνικό ύμνο.

Ενας από αυτούς, ο Διονύσης Μακρής, εκδότης εκκλησιαστικής εφημερίδας, έλεγε πως «είμαστε αντίθετοι με αυτή την παράσταση, γιατί προσβάλλει τον Ιησού Χριστό. Δεν μπορούν να προφασίζονται την τέχνη και μέσα από αυτή να γελοιοποιούν και να προσβάλλουν κατά αυτόν τον τρόπο την θρησκεία μας. Εάν γινότανε αυτό με τον Μωάμεθ οι αντιδράσεις θα ήταν πολύ εντονότερες. Εμείς διαμαρτυρόμαστε και ζητάμε να μην ανέβει ποτέ αυτό το έργο». 

Από την πλευρά του ο σκηνοθέτης αντιτείνει ότι «την επιλογή του έργου την έκανα με βάση την εποχή και τις συνθήκες που επικρατούν. Στόχος μου είναι ν' αναδείξω την διαχρονική ανάγκη του συνόλου για έναν ηγέτη», και καλεί όσους του επιτίθενται, να δουν πρώτα το έργο του και να διαπιστώσουν οι ίδιοι εάν υπάρχει σ' αυτό κάποια θρησκευτική προσβολή.

Οπως λέει ο Λαέρτης  Βασιλείου η υπόθεση του έχει να κάνει με την παρακολούθηση της ζωής ενός παιδιού, του Τζόσουα, από την γέννηση του, τα μαθητικά του χρόνια μέχρι την ενηλικίωσή του, όπου μπαίνει μέσα σε μία ομάδα ανθρώπων, οι οποίοι τον επιλέγουν ως ηγέτη. Μέσα στο έργο, προσθέτει «υπάρχει και ένα εδάφιο από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, το οποίο διαβάζεται ατόφιο. Η ομάδα αυτών των ανθρώπων δεν είναι ομοφυλόφιλοι. Ούτε στο πρωτότυπο κείμενο αναφέρεται κάτι τέτοιο. Εάν αυτό το έργο προσβάλλει κάποιους με την ίδια λογική θα πρέπει να καταργηθούν και έργα, όπως του Σέξπιρ ή του Σοφοκλή, τα οποία δοξάζουν την μοναρχία», τονίζει ο σκηνοθέτης.

Ο πόλεμος για το Corpus Christi έχει παρελθόν. Ο Λαέρτης Βασιλείου πρωτοανέβασε το έργο, πάντα στο Χυτήριο, το περασμένο καλοκαίρι. Μαζί με τις παραστάσεις που ξεκίνησαν τον Ιούνιο άρχισαν και οι αντιδράσεις, οι απειλές και οι καταγγελίες. Ηθοποιοί της παράστασης είχαν περάσει ακόμη και Αυτόφωρο, ωστόσο η δίκη είχε αναβληθεί και εκκρεμεί. Στην πορεία πέντε από τους ηθοποιούς αποχώρησαν από το σχήμα για προσωπικούς λόγους και αντικαταστάθηκαν.

Αλλά ο Λαέρτης Βασιλείου και η ομάδα του δεν το βάζουν εύκολα κάτω. Υπάρχουν άλλωστε και οι θεατές, όπως λέει ο σκηνοθέτης: «Τον Ιούνιο που παιζόταν το έργο με πλησίασαν δύο ηλικιωμένοι μετά την παράσταση και μου είπαν ότι εάν έρθεις σ' αυτή την παράσταση και είσαι πενήντα τοις εκατό πιστός φεύγεις εκατό τοις εκατό».

Το νέο ραντεβού του Corpus Christi με τους θεατές είναι την επόμενη Πέμπτη. «Πρόκειται για ένα καλλιτεχνικό έργο και όχι για ιστορικό βιβλίο. Προβάλλεται σ' έναν ιδιωτικό χώρο, όπου έρχεται να το δει μόνο όποιος θέλει με την καταβολή εισιτηρίου και όχι σε έναν δημόσιο χώρο», θυμίζει ο κ. Βασιλείου.

Κούσουλα Πέρσα

http://www.tovima.gr/society/article/?aid=478054

Τα ΜΑΤ σώζουν την Τέχνη από παραθρησκευτικές οργανώσεις και χρυσαυγίτες (video)

Ένταση σημειώθηκε την Πέμπτη έξω από το θέατρο «Χυτήριο», στην Ιερά Οδό, όπου περίπου 300 μέλη θρησκευτικών οργανώσεων συγκεντρώθηκαν το απόγευμα για να διαμαρτυρηθούν για την παράσταση «Corpus Christi».

Στη συγκέντρωση πήραν μέρος και μέλη της Χρυσής Αυγής, καθώς και οι βουλευτές του κόμματος, Ηλίας Παναγιώταρος, Γιώργος Γερμενής και Χρήστος Παππάς.

Μέχρι αργά το βράδυ, η Ιερά Οδός ήταν κλειστή και στα δύο ρεύματα, όπως και κάθετοι δρόμοι που οδηγούν σε αυτήν.

Στο σημείο επενέβησαν δυνάμεις των ΜΑΤ, οι οποίες ώθησαν το πλήθος προς την οδό Κωνσταντινουπόλεως κάνοντας ρίψη χημικών.

Η Αστυνομία προχώρησε σε τέσσερις προσαγωγές.

Έως τις 11 το βράδυ, έξω από το θέατρο «Χυτήριο», και σε κάποια απόσταση, παρέμεναν περίπου 50 άτομα.

Η Ιερά Οδός δόθηκε στην κυκλοφορία περίπου στις 11:30, έπειτα από πέντε ώρες.

Αντιδρώντας στα γεγονότα, πήγαν για να δουν την παράσταση η βουλευτής Μαρία Ρεπούση, ο Νίκος Μπίστης, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Πέτρος Τατσόπουλος, η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Βασιλική Κατριβάνου, άλλοι εκπρόσωποι του ΣΥΡΙΖΑ και νεολαίοι της ΔΗΜΑΡ.

Σε δηλώσεις του ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Πέτρος Τατσόπουλος κατήγγειλε ότι μέλη της Χρυσής Αυγής έσπασαν την κλειδαριά του θεάτρου, ώστε να μπουν μέσα και να σταματήσουν την παράσταση, και ζήτησε την παρέμβαση εισαγγελέα.

Οεκπρόσωπος Τύπου της Χρυσής Αυγής και υπόδικος βουλευτής Η. Κασιδιάρης απάντησε ότι «από εδώ και πέρα οι διάφοροι μαϊντανοί του ανθελληνισμού τύπου Ρεπούση και οι Συριζέοι βουλευτές τρώνε πόρτα».

Πληροφορίες ανέφεραν επίσης ότι μέλη της Χρυσής Αυγής επενέβησαν την ώρα που οι αστυνομικές δυνάμεις οδηγούσαν στην κλούβα έναν από τους συγκεντρωμένους προκειμένου να μην προσαχθεί.

Πληροφορίες δημοσιεύτηκαν μέσω Τwitter συγκλίνουν στο γεγονός ότι ξυλοκοπήθηκε ένας δημοσιογράφος που προσπάθησε να βιντεοσκοπήσει το πλήθος που έσκιζε τις αφίσες της παράστασης.

Ο σκηνοθέτης της παράστασης Λαέρτης Βασιλείου, μιλώντας το βράδυ στον Βήμα 99,5 δήλωσε σοκαρισμένος για τα γεγονότα και έκανε λόγο για απειλές εναντίον της ζωής του και για απειλητικά συνθήματα έξω από το θέατρο. «Θέλω να φύγω από αυτήν την χώρα. Δεν νιώθω πια ασφαλής» είπε χαρακτηριστικά.

«Σήμερα αποφάσισαν να φιμώσουν την ελευθερία της συνείδησης και του λόγου, στη χώρα που γέννησε το θέατρο» είπε ο Λ.Βασιλείου. «Υπάρχουν θεατές που θέλουν να δουν την παράσταση και απορώ γιατί δεν τους αφήνουν. Αν θέλουν ας μην την δουν» πρόσθεσε.

Σε ό,τι αφορά στα έκτροπα και τους προπηλακισμούς και ποιοι συμμετείχαν σε αυτά, ο σκηνοθέτης της παράστασης είπε ότι «υπάρχουν όλα καταγεγραμμένα».

Την περασμένη Πέμπτη 4 Οκτωβρίου σημειώθηκαν επεισόδια έξω από το θέατρο και οι συντελεστές της παράστασης αποκλείστηκαν από μέλη θρησκευτικών και ακροδεξιών οργανώσεων.

Μετά τα επεισόδια της περασμένης εβδομάδας, η έναρξη των παραστάσεων μεταφέρθηκε για την Πέμπτη 11 Οκτωβρίου.

Ανακοίνωση Τύπου για το περιστατικό της Πέμπτης εξέδωσε και ο ΣΥΡΙΖΑ

Σύμφωνα με χτεσινή δικαστική απόφαση, αλλά και σύμφωνα με την κοινή λογική, το θεατρικό έργο Corpus Christi δεν εμπίπτει στις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα περί κακόβουλης βλασφημίας. Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς ότι το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη θα λάμβανε όλα τα αναγκαία μέτρα για την εκτέλεση της δικαστικής απόφασης, δεδομένου ότι μόλις πρόσφατα, άλλη μία παράσταση του ίδιου έργου είχε διακοπεί, έπειτα από κινητοποίηση παραθρησκευτικών οργανώσεων, και με  το επιχείρημα ότι «αν έγινε χαμός με τα σκίτσα του Μωάμεθ, δεν θα μείνουμε εδώ με σταυρωμένα χέρια».

Αντ’ αυτού, και καθώς ο κ. Δένδιας αποφάσισε χτες ότι το δεξιό είναι το φιλικότερο από τα άκρα που κατά τα άλλα αντιμάχεται, η Δικαιοσύνη κατέστη ανενεργή. Δεκάδες αστυνομικοί παρακολουθούσαν επί ώρες τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής, που βρέθηκαν χτες στο Θέατρο Χυτήριο σε ρόλο μπράβου, να βρίζουν χυδαία, να προπηλακίζουν, να επιτίθενται βίαια και να απειλούν, και ω του θαύματος, να καταφέρνουν εν τέλει τη ματαίωση της παράστασης και την «απελευθέρωση» συλληφθέντα στα έκτροπα.

Στην Ελλάδα του 2012, και όχι σε κάποιο θεοκρατικό καθεστώς, μερικές δεκάδες μέλη παραθρησκευτικών οργανώσεων και μια ομάδα βουλευτών και μελών της Χρυσής Αυγής είναι δυνατό να επιβάλουν τη δική τους νομιμότητα, με το κράτος σε ρόλο εγγυητή της απρόσκοπτης δράσης του παρακράτους και του δικαιώματος στη λογοκρισία και τον φονταμενταλισμό. Με αυτή την έννοια, αυτό που διακυβεύεται σήμερα δεν είναι η προστασία του θρησκευτικού συναισθήματος, που σε ό,τι αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ είναι απολύτως σεβαστό. Αυτό που διακυβεύεται είναι αν η κυβέρνηση και η Ελληνική Αστυνομία θα συνεχίσουν να επιτηρούν την κατάλυση της δημοκρατίας, με ή χωρίς προσχήματα, και αν το θρησκευτικό συναίσθημα θα επιβάλλεται διά νόμου – του νόμου των νεοναζί, που δεν φημίζονται για τη χριστιανική ηθική τους.

Απάντηση Δένδια

Σε ανακοίνωση του το γραφείο Τύπου του υπουργείου Δημόσιας Τάξης και Προστασίας απαντώντας στην ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ότι: «Προφανώς ο ΣΥΡΙΖΑ παριστάνει ότι ζει σε άλλη χώρα, παρότι διαψεύδεται από την ίδια την πραγματικότητα. Το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη προασπίσθηκε και θα συνεχίσει να προασπίζεται τη νομιμότητα και το δημοκρατικό μας πολίτευμα από τους ποικιλώνυμους εχθρούς του. Με την ευκαιρία διαμηνύουμε για μία ακόμη φορά σε κάθε άκρο ότι η Ελλάδα δεν είναι “ξέφραγο αμπέλι”. Άλλωστε, αποτελεί κακόγουστο ανέκδοτο να επικαλείται τη νομιμότητα ένα κόμμα το οποίο συστηματικά επικροτεί την κατάλυσή της».

Ανακοίνωση εκδόθηκε και από το ΚΚΕ

«Ο ναζιστικός θίασος μαζί με παραεκκλησιαστικούς κομπάρσους επιδιώκει να επιβάλει καθεστώς λογοκρισίας στις καλλιτεχνικές παραγωγές, αποκαλύπτοντας τον συστημικό και βρώμικο ρόλο της Χρυσής Αυγής. Ο λαός πρέπει να απομονώσει τη Χρυσή Αυγή και να καταδικάσει το ναζιστικό τραμπουκισμό γιατί όπου κι αν εκδηλώνεται, στις γειτονιές, στους χώρους δουλειάς, στα θέατρα, στόχο έχει τα λαϊκά δικαιώματα, το εργατικό και λαϊκό κίνημα».

Καταδίκη των επεισοδίων στο ΧΥΤΗΡΙΟ από το Μορφωτικό Ιδρυμα της ΕΣΗΕΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ με ανακοίνωση που εξέδωσε καταδίκασε τα χθεσινά γεγονότα έξω από το θέατρο «Χυτήριο» τα οποία σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζει «συνιστούν επίθεση κατά της ελεύθερης έκφρασης και φασιστική απόπειρα λογοκρισίας».

Αναλυτικά, στην ανακοίνωση αναφέρεται πως το Μ.Ι. της ΕΣΗΕΑ «Καταδικάζει, επίσης, την εμπλοκή βουλευτών της Χρυσής Αυγής που, εκτός των άλλων, οδήγησαν σε ακύρωση μιας νόμιμης παράστασης, παρά την αντίθετη δικαστική απόφαση που είχε εκδοθεί το πρωί και απέρριπτε τα ασφαλιστικά μέτρα κατά της πραγματοποίησής της. Καταδικάζει, τέλος, και καταγγέλλει την επίθεση σε συνάδελφο της εφημερίδας LIFO , ο οποίος σύμφωνα με καταγγελίες του, ενώ έκανε ρεπορτάζ, κακοποιήθηκε, υβρίστηκε και λοιδορήθηκε μπροστά στις αστυνομικές αρχές. Το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ συμπαρατάσσεται με τους καλλιτέχνες Corpus Christi και δηλώνει κατηγορηματικά πως ακράδαντη πεποίθησή του είναι ότι η τέχνη σύμφωνα με το αναφαίρετο συνταγματικό δικαίωμα δεν είναι δυνατό να υπόκειται να περιορισμούς. Η λογοκρισία δεν θα περάσει. Κάθε ανάλογη απόπειρα θα μας βρίσκει ενάντιους λόγω κι έργω».

http://www.tovima.gr/society/article/?aid=479056

Οι εισαγγελείς του... Θεού και ο Παστίτσιος

Η Ελλάδα συνεχίζει την πλούσια παράδοσή της σε έλλειψη ανεκτικότητας και σε θρησκευτικό φανατισμό

«Τίποτα δεν είναι ιερό, όλα μπορούν να λεχθούν». Στον απόηχο της δίωξης του 27χρονου εμπνευστή της ιστοσελίδας περί «Γέροντα Παστίτσιου», ρητά όπως αυτό του Ραούλ Βανεγκέμ μπορούν να αποτελέσουν αιτία πολέμου. Ειδικά στην Ελλάδα, χώρα με πλούσια νομολογία και διαχρονικά ευαίσθητα ανακλαστικά απέναντι στη βλασφημία - αδίκημα που στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες παραμένει εν πολλοίς ανενεργό. Από τις διώξεις του Τζίμη Πανούση και του Μίμη Ανδρουλάκη ως την αποκαθήλωση του πίνακα του βέλγου καλλιτέχνη Τιερί ντε Κορντιέ (που απεικόνιζε έναν σταυρό και στην άκρη του κάδρου ένα ανδρικό μόριο) από την έκθεση «Outlook» και την απόσυρση του βραβευμένου - από την Πολιτεία - μυθιστορήματος της Ερσης Σωτηροπούλου από τις σχολικές βιβλιοθήκες, η ελευθερία της έκφρασης μετατρέπεται σε θέμα πολεμικής, με ισχυρά στρατόπεδα και σημαίες «προόδου» και «οπισθοδρόμησης», καμία από τις οποίες δεν δείχνει να ξεφτίζει μέσα στον χρόνο. Ειδοποιός διαφορά; Τον ρόλο των διωκτών, εκείνων που εγείρουν αντιδράσεις, προκαλώντας την εισαγγελική παρέμβαση, έχουν πάψει να διεκδικούν πια ομάδες του θρησκευτικού περιθωρίου και παραεκκλησιαστικές οργανώσεις: τον ενδύονται κόμματα στα άκρα του πολιτικού φάσματος, όπως η Χρυσή Αυγή, ύστερα από την πολιτική υπόδειξη της οποίας - μέσω σχετικής ερώτησης στη Βουλή - ανακινήθηκε το ζήτημα του «Γέροντα Παστίτσιου» στο Facebook.

Κακόβουλη βλασφημία, καθύβριση θρησκευμάτων και εξύβριση νεκρού είναι τα τρία αδικήματα που βαρύνουν την υπόθεση του 27χρονου από τα Ψαχνά Ευβοίας. Εχει όμως ο Θεός «ανάγκη από εισαγγελέα»; Η Ελληνική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου τονίζει στην ανακοίνωσή της για το θέμα την πάγια - τα τελευταία επτά χρόνια - πρότασή της: την κατάργηση του αδικήματος της βλασφημίας και της καθύβρισης θρησκευμάτων από τον Ποινικό Κώδικα. «Και να θέλαμε να ξεχάσουμε την ύπαρξη τέτοιου αδικήματος το οποίο προφυλάσσει τον Θεό από προσβολές - λες και ο Θεός έχει ανάγκη από εισαγγελέα - δεν μπορούμε» σημειώνεται χαρακτηριστικά, για να υπογραμμιστεί ότι «η άρση του απορρήτου και η σύλληψη του δημιουργού μιας ιστοσελίδας αποτελούν ακόμη ένα κεφάλαιο στη λογοκριτική παράδοση της Ελληνικής Πολιτείας. Ενα κεφάλαιο ντροπής με το οποίο η Ελλάδα αυτοβούλως τοποθετεί τον εαυτό της στο ίδιο κάδρο με θεοκρατικά καθεστώτα».

«Η πρόσφατη σύλληψη δημιουργού ιστοσελίδας και η ποινική δίωξή του για τα αδικήματα της βλασφημίας και της καθύβρισης θρησκευμάτων δείχνουν ότι δεν είναι μόνο οι χώρες του Ισλάμ που δεν ανέχονται κριτική στα θρησκευτικά πιστεύω» επισημαίνει ο κ. Βαγγέλης Μάλλιος, δικηγόρος, μέλος του ΔΣ της Ενωσης. «Οπως και πολλά άλλα ζητήματα που αφορούν τη σχέση κράτους και Εκκλησίας, έτσι και τα αδικήματα αυτά συνιστούν έναν νομικό αναχρονισμό της χώρας μας και πρέπει να καταργηθούν. Και τούτο διότι από τη στιγμή που δεν αφορούν την προστασία της προσωπικότητας συγκεκριμένων κάθε φορά προσώπων αλλά προστατεύουν εν γένει το θρησκευτικό συναίσθημα, εξ ορισμού περιορίζουν ανεπίτρεπτα την ελευθερία της έκφρασης. Διότι ποιο είναι το κριτήριο του βλάσφημου; Η αντίδραση ορισμένων ορθοδόξων; Και αν ναι, πόσων; 'Η μήπως αρκεί μόνο η κατάθεση στη Βουλή ερώτησης βουλευτή της Χρυσής Αυγής; Δεδομένης της απεριόριστης ποικιλίας των θρησκευτικών πεποιθήσεων, ο μόνος τρόπος για να μην προσβληθεί το θρησκευτικό μας συναίσθημα θα ήταν η απόλυτη απαγόρευση του λόγου και της κριτικής, κάτι προφανώς αδιανόητο.

Ενα δημοκρατικό και φιλελεύθερο κράτος οφείλει, όπως άλλωστε συμβαίνει με τα πολιτικά και φιλοσοφικά πιστεύω, να μεταχειρίζεται το θρησκευτικό συναίσθημα ως μια ιδέα. Και όπως όλες οι ιδέες, έτσι και τα θρησκευτικά πιστεύω εκτίθενται δημόσια και εκτός από λατρεία δέχονται και την κριτική, τη σάτιρα, ακόμη και τη λοιδορία». Εργα τέχνης, βιβλία, κινηματογραφικές ταινίες, τώρα και ιστοσελίδες - έστω, αμφιβόλου αισθητικής - έχουν κατά καιρούς μπει στο στόχαστρο, με τις πλάτες αρκετών εκ των εκπροσώπων της πολιτικής σκηνής, και μάλιστα ευρύτατου φάσματος.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση του πίνακα του Τιερί ντε Κορντιέ στην έκθεση «Outlook»: το λάβαρο του πολέμου είχε μεταξύ άλλων σηκώσει ο κ. Γιώργος Καρατζαφέρης. Ο αείμνηστος Μιλτιάδης Εβερτ είχε δηλώσει ότι, αν το έργο δεν κατέβαινε, θα πήγαινε ο ίδιος να το αποκαθηλώσει. Ο κ. Θόδωρος Ρουσόπουλος, τότε εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, έκρινε ότι «προσβάλλει τα ιδεώδη και τις πνευματικές αξίες του κόσμου μας», ενώ την απόφαση περί αποκαθήλωσης έλαβε ο τότε υπουργός Πολιτισμού κ.Ευάγγελος Βενιζέλος.

Τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν κάθε φορά μετέωρα. Είναι ορθή η υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης, ακόμη και όταν είναι εξόφθαλμη η κατάχρησή της; Ή μήπως είναι μείζονα αυτή η υπεράσπιση ακριβώς διότι αποτελεί ενίσχυση των δυτικών αξιών; Και τελικά απαλλάσσει η ελευθερία του λόγου από την ευθύνη των όποιων πράξεων;

Στην προσπάθεια πάντως να δώσουν το ευρωπαϊκό στίγμα σε ανάλογες υποθέσεις πηγές αναφέρονται σε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου το 2007 (υπόθεση Vereinigung Bildender Künstler κατά Αυστρίας) που αξιοποιείται πλέον ως δεδικασμένο. Με βάση την απόφαση αυτή, κρίθηκε ότι ζωγραφικός πίνακας εκτεθειμένος σε δημόσιο χώρο ο οποίος αναπαριστούσε με την τεχνική του κολάζ γνωστά πρόσωπα της πολιτικής και της Εκκλησίας σε στάση ερωτικού παροξυσμού δεν προσέβαλλε την τιμή και την υπόληψη των εικονιζομένων ούτε τη δημόσια ηθική.

«Η σάτιρα είναι ένας τρόπος καλλιτεχνικής έκφρασης και κοινωνικού σχολιασμού, ο οποίος μέσω της υπερβολής και της παραμόρφωσης της πραγματικότητας (...) στοχεύει εκ της φύσεώς του να σοκάρει και να ταράξει. Για τον λόγο αυτόν πρέπει να εξετασθεί με ιδιαίτερη προσοχή κάθε περιορισμός του δικαιώματος ενός καλλιτέχνη να εκφράζεται (μέσω της σάτιρας)» τονίζεται στο σκεπτικό της απόφασης.

Ελλάς-Ιράν συμμαχία

Η Ελλάδα καταλαμβάνει διόλου κολακευτική θέση σε παλαιότερη (2005) διεθνή κατάταξη ως προς τον σφιχτό εναγκαλισμό κράτους και θρησκείας - Government Favoritism of Religion. Ο κατάλογος φέρει πρώτο το Τουρκμενιστάν, με το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία να ακολουθούν και την Ελλάδα στην τρίτη θέση, σε χειρότερη κατάταξη από τη Μαλαισία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αίγυπτο, ακόμη και το Πακιστάν! Αξίζει να σημειωθεί ότι στην ίδια λίστα η Τουρκία κατέχει την 44η θέση και η Ζιμπάμπουε την 50ή.

Τα στοιχεία βασίζονται σε εκθέσεις-αναφορές μεταξύ άλλων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και φέρουν τη σφραγίδα της ARDA (Association of Religion Data Archives).

Κόλλια Ελευθερία

http://www.tovima.gr/society/article/?aid=477118

Λογοκρισία της ΝΕΤ στο α' επεισόδιο του σήριαλ «Downton Abbey»

«Εκοψε» το φιλί που ανταλλάσσουν ένας ευγενής και ένας υπηρέτης - Θα το παίξει σε επανάληψη μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης με την επίμαχη σκηνή


Στους δρόμους, έξω από τα θέατρα η λογοκρισία των παραθρησκευτικών οργανώσεων και της «Χρυσής Αυγής», μέσα στα σπίτια μας, η λογοκρισία της δημόσιας τηλεόρασης:

Η ΝΕΤ κατά τη χθεσινή προβολή του πρώτου επεισοδίου του σήριαλ «Downton Abbey» έκοψε το φιλί που ανταλλάσσουν ένας ευγενής και ένας υπηρέτης (υποθέτω ότι τα κριτήρια δεν ήταν... ταξικά) σε μια προσπάθεια να προστατεύσει τα χρηστά ήθη των τηλεθεατών. Δεν είναι η πρώτη φορά, που η τηλεόραση _και όχι μόνον_ αυτο-χρίζεται «προστάτης των χρηστών ηθών».

Η απόφαση να κοπεί η επίμαχη σκηνή ήταν του κ. Κ. Σπυρόπουλου, γενικού διευθυντή τηλεόρασης, ο οποίος φοβήθηκε ότι μπορεί να προκαλούσε αντιδράσεις και πρόστιμα από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Πάντως η απόφαση εξέπληξε πολλούς στην ΕΡΤ. Μάλιστα υψηλόβαθμο στέλεχος της διοίκησης παραδέχεται ότι η συγκεκριμένη απόφαση ήταν "μεγάλο λάθος". Προκειμένου να επανορθώσει το λάθος η ΝΕΤ θα προβάλλει πάλι σήμερα το επεισόδιο με την επίμαχη σκηνή, αλλά πιο αργά.  

Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα φιλί μεταξύ ανδρών ταράζει τα χρηστά ήθη της ελληνικής τηλόρασης. Είχε προηγηθεί το φιλί μεταξύ του Χρήστου Λούλη και του Κώστα Κάππα στη σειρά «Κλείσε τα μάτια» του Χριστόφορου Παπακαλιάτη στο Mega. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόστιμο που είχε επιβληθεί τότε από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης για τη σκηνή αυτή ακυρώθηκε το 2006 από το Συμβούλιο της Επικρατείας. 

Μεταξύ άλλων στην απόφασή του το ΣτΕ ανέφερε ότι «η παρουσίαση σκηνής με την οποία εκφράζεται απλώς η ομοφυλόφιλη ερωτική επιθυμία, με ένα φιλί και χωρίς να υπάρχουν σκηνές πορνογραφικού περιεχομένου ή βωμολοχίες, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι προσδίδει στην επίμαχη τηλεοπτική ταινία την, απαγορευμένη από το Σύνταγμα, χαμηλή και υποβαθμισμένη ποιοτική στάθμη, που την καθιστά επίμεμπτη. 

Με την παράσταση στην επίμαχη ενδιάμεση σκηνή της εκφράσεως ομοφυλόφιλης ερωτικής επιθυμίας, γίνεται παρουσίαση μιας υπαρκτής κοινωνικής πραγματικότητας, η οποία σχετίζεται με μια κοινωνική ομάδα, μεταξύ των πολλών, οι οποίες συνθέτουν μια ανοικτή και σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία, οι ερωτικές επιλογές της οποίας, όχι μόνο δεν αποδοκιμάζονται από τη συνταγματική τάξη της χώρας, αλλά τουναντίον επιβάλλεται από τις διατάξεις των άρθρων 2 (σεβασμός και προστασία της αξίας του ανθρώπου) και 5 παρ. 1 (προστασία της προσωπικής ελευθερίας) ως εκδήλωση ελεύθερης επιλογής των αποτελούντων αυτή, να γίνονται απολύτως σεβαστές και να μπορούν να εκφράζονται στα έργα τέχνης, όπως εξάλλου οι ερωτικές επιλογές και ευαισθησίες και των υπόλοιπων ομάδων του πληθυσμού της χώρας».

Μια άλλη περίπτωση λογοκρισίας ενός φιλιού μεταξύ δύο αντρών αφορούσε στην παράσταση της όπερας «Ρούσαλκα» στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Σε εκείνη την περίπτωση είχαμε παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη ο οποίος έκρινε ότι «με την λογοκρισία αυτή θίγεται όχι μόνο ο καλλιτέχνης, αλλά και το κοινό, το οποίο αποστερείται από το συνταγματικό του δικαίωμα να απολαύσει το έργο στην πληρότητα με την οποία το παρέδωσε ο δημιουργός του». 

Κατά τα άλλα, η τηλεόραση στην μετάβασή της από τη αναλογική στην ψηφιακή εποχή εκσυγχρονίζεται. Με τα ίδια σκουριασμένα κεφάλια να βάζουν τους όρους στο παιχνίδι;


Τι λέει η ΕΡΤ - Θα παίξουν επανάληψη απόψε στη 01.00 
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η ΕΡΤ τονίζεται ότι :

«Σχετικά με τις συζητήσεις που προκάλεσε η μετάδοση του πρώτου επεισοδίου της ξένης σειράς «Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΝΤΑΟΥΝΤΟΝ» (DOWNTON ABBEY), ο Γενικός Διευθυντής Τηλεόρασης κ. Κώστας Σπυρόπουλος, επισημαίνει τα ακόλουθα:

Η ερωτική σχέση ανάμεσα στους δύο άνδρες, όπως προκύπτει από τη δραματουργική εξέλιξη,δεν λογοκρίθηκε. Το φιλί δεν μεταδόθηκε λόγω της ώρας προβολής και της αντίστοιχης σήμανσης των προγραμμάτων.

Στη νυχτερινή επανάληψη η σκηνή θα μεταδοθεί κανονικά, με την αντίστοιχη σήμανση καταλληλότητας των προγραμμάτων.

Όλα τα επόμενα επεισόδια του πρώτου, δεύτερου και τρίτου κύκλου, θα μεταδοθούν κανονικά Δευτέρα και Παρασκευή στις 22.05».


Αντιδράσεις 



Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η Επιτροπή Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρεται ότι :

«Μετά τους χρυσαυγίτικους τραμπουκισμούς στο Corpus Christi, χτες βράδυ σημειώθηκε νέο περιστατικό λογοκρισίας, σκοταδισμού και ομοφοβίας. Όσο και αν φαίνεται απίστευτο για μια δημοκρατική χώρα του 21ου αιώνα, οι ιθύνοντες της ΝΕΤ λογόκριναν τη σκηνή ενός φιλιού μεταξύ ανδρών από το σίριαλ «Ο πύργος του Ντάουντον».

»Πρόκειται βέβαια για προφανή  λογοκρισία, για μια ακραία πράξη ομοφοβίας και διακρίσεων, την οποία δυστυχώς μετά τα όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα, δεν θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε πρωτοφανή. Αντιθέτως, το περιστατικό στη ΝΕΤ έχει μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα γιατί η λογοκρισία αυτή τη φορά διαπράχθηκε από κρατικούς λειτουργούς. Αποτελεί πρόκληση η ανακοίνωση της διοίκησης της ΕΡΤ που ομολογεί ότι ήταν αυτή που έδωσε την εντολή της λογοκρισίας χωρίς να επιχειρεί  καν να απολογηθεί.

»Για πολλοστή φορά θα πρέπει να επαναλάβουμε ότι:

»Πρώτον, η ελευθερία της καλλιτεχνικής δημιουργίας είναι αδιαπραγμάτευτη και μεσαιωνικού χαρακτήρα επιτροπές λογοκρισίας δεν έχουν θέση στον 21ο αιώνα.

»Δεύτερον, είναι πια ώρα τόσο η οργανωμένη πολιτεία, όσο και η ίδια η κοινωνία να θέσουν τέλος στις διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου και να θεσπίσουν την πραγματική ισότητα για όλους τους πολίτες».

Βίδος Κοσμάς

http://www.tovima.gr/media/article/?aid=479692

Λεξικό Μπαμπινιώτη (υπόθεση)

Η υπόθεση του λεξικού Μπαμπινιώτη είναι μια πρόσφατη υπόθεση που απασχόλησε τα δικαστήρια και την κοινή γνώμη και αφορούσε την απαγόρευση κυκλοφορίας του ομώνυμου λεξικού.

Τα πραγματικά περιστατικά

Ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης, καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, επιμελήθηκε την έκδοση ενός λεξικού το 1998 με τον τίτλο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας[1], γνωστού και ως "λεξικού Μπαμπινιώτη". Το λεξικό εξέδωσε το "Κέντρο Λεξικολογίας".

Το λεξικό στο λήμμα "Βούλγαρος" έδινε τον ορισμό:

1. αυτός που γεννήθηκε στη Βουλγαρία ή κατάγεται από εκεί,
2. (κατχρ. υβρισ.) ο οπαδός ή παίκτης ομάδας της Θεσσαλονίκης (κυρίως του ΠΑΟΚ)

Η δεύτερη ερμηνεία ενόχλησε αρκετούς κατοίκους της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι θεώρησαν ότι η ερμηνεία αυτή τούς προσβάλλει. Ένας από αυτούς προσέφυγε στα δικαστήρια ζητώντας με αίτησή του στις 23 Μαΐου 1998 τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων κατά του Γ. Μπαμπινιώτη και του Κέντρου Λεξικολογίας και την απάλειψη της δεύτερης ερμηνείας από το λεξικό.

Οπαδοί του Παναθηναϊκού αποκαλούν «Βούλγαρους»τους ποδοσφαιριστές του Άρη μετά την αναβολή μεταξύ τους αγώνα κι αυτό αναπαράγεται στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας Αθλητική Ηχώ (7 Σεπτεμβρίου 1986).

[Επεξεργασία]Η απόφαση του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, δικάζοντας κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, έκανε την αίτηση δεκτή και διέταξε με την υπ' αριθμόν 18134/1998 την απάλειψη του όρου από κάθε αντίτυπο του λεξικού που δεν έχει ακόμη διατεθεί στο κοινό και βρίσκεται ακόμη στα χέρια του εκδότη (του Κέντρου Λεξικολογίας). Ως αιτιολογία ανέφερε:

Ένα καλό λεξικό δε μεταγράφει μόνο τη γλωσσική πραγματικότητα, αλλά έχει σαν αποστολή και να διδάσκει. Προσφεύγουμε σ’ αυτό για να μάθουμε. [...] Η συγκεκριμένη λέξη Βούλγαρος με την υβριστική έννοια [...] δεν αποτελεί λήμμα που θα μπρούσε να έχει καταχωρηθεί σε λεξικό, αφού η χρήση της λέξης αυτής είναι σποραδική και μεμονωμένη και στερείται κάποιας διάρκειας. [...] Επίσης η παράθεση της λέξεως αυτής με το συγκεκριμένο περιεχόμενο αναμφίβολα προσβάλλει την προσωπικότητα του αιτούντος [...], αλλά περαιτέρω δημιουργεί σύγχυση για την εθνική καταγωγή των παικτών και των οπαδών της ομάδας του ΠΑΟΚ και γενικότερα των Μακεδόνων.

Η απόφαση δέχθηκε σφοδρή κριτική από πολλούς νομικούς ως άστοχη και αντισυνταγματική. Σε μια σπάνια στιγμή ομογνωμίας πολλοί καθηγητές Νομικής έβαλαν ομαδόν κατά της με άρθρα τους στον ημερήσιο και στον νομικό τύπο. Θεωρήθηκε ότι αποτελεί κατασταλτική λογοκρισία, επειδή απαγορεύει την κυκλοφορία ενός εντύπου με το περιεχόμενο που επιθυμεί ο εκδότης χωρίς να πληροί τις αυστηρές προϋποθέσεις που θέτει το Σύνταγμα για την απαγόρευση κυκλοφορίας εντύπων. Η απόφαση δεν εξέτασε επίσης καθόλου αν η έκδοση και κυκλοφορία του λεξικού εκ μέρους του Γ. Μπαμπινιώτη εμπίπτει στις ατομικές ελευθερίες που κατοχυρώνει το Σύνταγμα και ως εκ τούτου τυγχάνει ιδιαίτερης προστασίας, πράγμα που απεκλήθη από τους σχολιαστές άγνοια ή περιφρόνηση του Συντάγματος^[1] και σχιζοφρενική πρόκληση περιφρόνησης προς τη συνταγματική νομιμότητα^[2]. Επίσης κατακρίθηκε γιατί ο δικαστής εξέφερε κρίση επί του ζητήματος ποιες λέξεις πρέπει να περιλαμβάνονται σε ένα λεξικό, υπέδειξε δηλαδή ουσιαστικά στον λεξικογράφο πώς να κάνει τη δουλειά του, υπερβαίνοντας τα όρια της δικαιοδοτικής εξουσίας του^[3]. Για αυτούς τους δύο λόγους θεωρήθηκε ακόμη και κακοδικία^[4]. Προβλήθηκε ότι η κρίση για την επιστημονική ορθότητα μιας άποψης γίνεται στο πλαίσιο της οικείας επιστήμης και όχι στις αίθουσες των δικαστηρίων. Επίσης η αιτιολογία κρίθηκε ως αντιφατική, διότι απ’ τη μια δεχόταν ως σποραδική και μεμονωμένη τη χρήση της λέξης "Βούλγαρος" με υβριστική σημασία, από την άλλη όμως ικανή να προκαλέσει σύγχυση για την εθνική καταγωγή των Μακεδόνων^[5]. Επισημάνθηκε ο κίνδυνος να απαγορεύεται η κυκλοφορία βιβλίων που θα διατυπώνουν απόψεις για την εθνική καταγωγή των Ελλήνων που δε θα συμφωνούν με τις απόψεις του εκάστοτε δικαστή (π.χ.Φαλμεράυερ) και να αναχθεί το "εθνικό συμφέρον", έτσι όπως το αντιλαμβάνεται ο εκάστοτε δικαστής, σε μέτρο κρίσης^[6].

[Επεξεργασία]Η απόφαση του Αρείου Πάγου

Λόγω της δημοσιότητας του θέματος και του βαρέος σφάλματος της απόφασης, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου άσκησε αναίρεση υπέρ του νόμου στις 22 Ιουλίου 1998 και έφερε την υπόθεση ενώπιον της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ. αριθμ. 13/1999 απόφασή της της 22ας Απριλίου 1999 αναίρεσε την απόφαση του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (χωρίς όμως συνέπειες για το κύρος της απόφασης των ασφαλιστικών μέτρων, βλ. αναίρεση υπέρ του νόμου). Μάλιστα ανέτρεψε και προηγούμενη απόφασή της, σύμφωνα με την οποία αποφάσεις ασφαλιστικών μέτρων δεν επιδέχονται αναίρεση υπέρ του νόμου (ΟλΑΠ 47/1990). Ως προς την ουσία δέχθηκε ότι:

το άρθρο 16 παρ. 1 του Συντάγματος καθιερώνει την ελευθερία της επιστήμης και της έρευνας, ενώ οι διατάξεις του άρθρου 14 παρ. 1,2 και 3 αυτού προστατεύουν την ελευθερία εκφράσεως και διαδόσεως των στοχασμών και απαγορεύουν την κατάσχεση, τη λογοκρισία ή κάθε άλλο ισοδύναμο προληπτικό μέτρο σε βάρος του τύπου που και ρητώς ανακηρύσσεται ελεύθερος. Η προστασία των ως άνω ελευθεριών, επειδή αποσκοπεί στη διαφύλαξη ύψιστων κοινωνικών αγαθών, καλύπτει (νομιμοποιεί) και προσβολές του δικαιώματος της προσωπικότητας που τυχόν ενυπάρχουν στην ενάσκησή τους, οι οποίες έτσι, εφόσον δεν προσβάλλεται η αξία του ανθρώπου, δεν είναι παράνομες διότι η προσωπικότητα, και αν θίγεται, έχει στη συγκεκριμένη περίπτωση υποδεέστερη σημασία σε σχέση με το αγαθό των ως άνω ελευθεριών. Αυτό συμβαίνει και όταν κατά τη σύνταξη γλωσσικού λεξικού, που είναι συγχρόνως επιστημονικό έργο, ο λεξικογράφος αναζητώντας συστηματικά και μεθοδικά την αλήθεια, καταγράφει τις ποικίλες σημασίες ή χρήσεις ορισμένων λέξεων ή φράσεων που θεωρούνται μειωτικές ή εξυβριστικές για ορισμένα πρόσωπα ή μέλη ευρύτερων κοινωνικών ομάδων, εφόσον ο ίδιος δεν υιοθετεί ούτε αποδέχεται τη σημασία αυτή.

[...] η απλή αναφορά-καταγραφή στο λεξικό ότι η λέξη "Βούλγαρος" χρησιμοποιείται καταχρηστικώς ως εξυβριστική ονομασία κατηγορίας φιλάθλων και αθλητών (παικτών) δεν ενέχει αποδοχή του χαρακτηρισμού αυτού από το συντάκτη, έγινε δε στα πλαίσια της συνταγματικώς κατοχυρωμένης και αξιολογικώς υπέρτερης ελευθερίας του τύπου και της επιστήμης.

Πράγματι η ως άνω καταχώριση έγινε με την επιστημονική πεποίθηση του συντάκτη, ότι η ως άνω σημασία της λέξης "Βούλγαρος", έστω και αν αυτή χρησιμοποιείται μεμονωμένα, σποραδικά, παροδικά και από ασήμαντη μερίδα φιλάθλων του νότου, αποτελούσε "έννοια" της άνω λέξης και έπρεπε να καταγραφεί ως τέτοια, με τη διευκρίνιση μάλιστα, ότι η έννοια αυτή ήταν "καταχρηστική-υβριστική", η προσβολή δε, υπό τις προαναφερόμενες περιστάσεις της προσωπικότητας των ανωτέρω, δεν θίγει κατ’ αντικειμενική κρίση, την ανθρώπινη "αξία" τους.

Δεκαέξι μέλη του δικαστηρίου υποστηριξαν μάλιστα και την κρατούσα στη θεωρία άποψη ότι δεν υπήρχε καν προσβολή της προσωπικότητας του αιτούντος τα ασφαλιστικά μέτρα και ως εκ τούτου δεν ετίθετο θέμα στάθμισης αντικρουόμενων συνταγματικών δικαιωμάτων, διότι η απλή καταγραφή ενός λήμματος σε ένα λεξικό δεν μπορεί να προσβάλει την προσωπικότητα κάποιου:

[...] ο λεξικογράφος δεν προσδίδει νόημα στις λέξεις ούτε τις χρησιμοποιεί με το όποιο νόημα έχουν προσλάβει από τη χρήση τους. Απλώς καταγράφει τις λέξεις με το γνωστό και δεδομένο νόημά τους, άσχετα αν η χρήση τους είναι συνήθης ή σπάνια, ανεξαρτήτως δε αν πρόκειται για κυριολεκτική ή καταχρηστική χρήση. Η καταγραφή, ενόψει τούτου, της λέξης "Βούλγαρος" υπό την επίμαχη έννοια στο προαναφερόμενο λεξικό, δεν ενέχει χρησιμοποίησή της ούτε υιοθέτησή της ούτε διάδοσή της ή οποιαδήποτε χρήση της, αλλ' αποτελεί απλή, ουδέτερη καταγραφή, η οποία μπορεί να είναι επιστημονικά ορθή ή μη, πάντως όμως είναι αξιολογικά άχρωμη. Επομένως δεν μπορεί να συνιστά προσβολή υπό την έννοια του άρθρου 57 [Αστικού Κώδικα], πολύ δε περισσότερο όταν στην καταχώριση η χρήση της λέξης χαρακτηρίζεται ως "καταχρηστική- υβριστική".

Έντεκα από τους 50 δικαστές που έλαβαν μέρος στη διάσκεψη μειοψήφισαν. Θεώρησαν την απόφαση του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ορθή και εξέφεραν κρίση για το τι επιτρέπεται να περιέχει ένα λεξικό, με το σκεπτικό ότι:

[...] δεν ανταποκρινόταν η καταχώριση στην επιδίωξη του λεξικογράφου Γεωργίου Μπαμπινιώτη να παρουσιάσει στο κοινό την κοινή γλώσσα των Ελλήνων. Αντιθέτως με την καταχώριση αυτή επισημοποιείτο και μονιμοποιείτο μια κατάσταση "περιθωριακή" πράγματι, για την οποία όμως παρεχόταν με την καταχώριση η πεπλανημένη εντύπωση, ότι νομίμως χρησιμοποιείτο η προσβλητική λέξη. Συνεπώς η ως άνω καταχώριση αποτελεί προσβολή και δεν συγχωρείται βάσει δικαιώματος του Γεωργίου Μπαμπινιώτη παρεχόμενου σ’ αυτόν στα πλαίσια της ελευθερίας της επιστήμης (άρθρο 16 παρ. 1 Συντάγματος) και της ελευθερίας εκφράσεως (άρθρο 14 παρ. 1 Συντάγματος).

[Επεξεργασία]Η σκοπιά της πνευματικής ιδιοκτησίας

Ο καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης και το Κέντρο Λεξικολογίας στράφηκαν επίσης κατά του αιτούντος την απαγόρευση με αίτημα να αναγνωρίσει το δικαστήριο ότι η αίτησή του προσέβαλε τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που είχαν αυτοί στο λεξικό (ο πρώτος για το ηθικό του δικαίωμα ως δημιουργός, το δεύτερο για το περιουσιακό δικαίωμα που είχε κατόπιν μεταβίβασής του από τον πρώτο σε αυτό). Το Εφετείο Αθηνών τελικά έκανε τις αγωγές τους δεκτές με το αιτιολογικό ότι ο αιτών τα ασφαλιστικά μέτρα αμφισβήτησε με την αίτησή του το δικαίωμά τους να τεθεί το έργο στην κυκλοφορία και να παρουσιαστεί στο κοινό ακέραιο και όπως ήθελαν αυτοί.

[Επεξεργασία]Παραπομπές

1. ↑ Κασιμάτης
2. ↑ Μπέης, (Ελευθεροτυπία)
3. ↑ Σταμάτης 1426, Κουμάντος, Μπέης (Δίκη)
4. ↑ Κασιμάτης. Kακοδικία καλείται η εκ δόλου ή από βαρειά αμέλεια παράβαση του νόμου από τον δικαστή κατά την άσκηση της δικαιοδοτικής του εξουσίας, η οποία θεμελιώνει και αξίωση αποζημίωσης του βλαβέντος διαδίκου
5. ↑ Σταμάτης 1424, Κουμάντος
6. ↑ Σταμάτης 1426

[Επεξεργασία]Πηγές

[Επεξεργασία]Δικαστικές αποφάσεις

• ΜονΠρωτΘεσσ. 18134/1998, Αρμενόπουλος 1998, 1330
• ΟλΑΠ 13/1999, Νομικό Βήμα 2000, 447
• ΕφΑθ 7013/1999, Δίκαιο Επιχειρήσεων και Εταιριών 2000, 45
• ΕφΑθ 7012/1999 και 7011/1999, Δικαιο Επιχειρήσεων και Εταιριών 2000, 50

[Επεξεργασία]Άρθρα καθηγητών Νομικής

• Κώστας Σταμάτης: Προσβολή της προσωπικότητας από λήμμα λεξικού; (Σκέψεις με αφορμή την απόφαση 18134/1998 ΜονΠρΘεσσ, ασφ. μέτρα), Αρμενόπουλος 1998, 1423 (Καθηγητής Νομικής Θεσσαλονίκης).
• Κώστας Μπέης, Δίκη 1998, 853 (Καθηγητής Νομικής Αθηνών).
• Κώστας Μπέης: Αν το άλας της Δικαιοσύνης μωρανθεί, άρθρο στην Ελευθεροτυπία της 22/7/1998 [2]
• Γιώργος Κουμάντος: Το επικίνδυνο λεξικό, άρθρο στην Καθημερινή της 2/8/1998 (Καθηγητής Νομικής Αθηνών).
• Μιχάλης Σταθόπουλος: Ελευθερία και Προσωπικότητα, άρθρο στην Καθημερινή της 2/8/1998 (Καθηγητης Νομικής Αθηνών).
• Γιώργος Κασιμάτης: Η επιστήμη υπό δικαστικήν απαγόρευσιν, άρθρο στο Βήμα της 2/8/1998 [3] (Καθηγητής Νομικής Αθηνών)

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%9C%CF%80%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7_(%CF%85%CF%80%CF%8C%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7)