ΡΕΠΟΡΤΑΖ: , Γράφει η Αννα Φραγκουδάκη
#Η πληροφορία ότι ενδέχεται στο νέο πρόγραμμα σπουδών του λυκείου να προταθεί ως επιλεγόμενο το μάθημα των Θρησκευτικών κινητοποίησε συλλόγους θεολόγων, διδάσκοντες Θεολογικών Σχολών και μέλη του Κλήρου, που αποστέλλουν στην Ιερά Σύνοδο και το υπουργείο Παιδείας διαμαρτυρίες για να εμποδίσουν να γίνει επίσημη πρόταση. Ζητούν παρέμβαση της εκκλησιαστικής ηγεσίας επικαλούμενοι τη σημασία της «θρησκευτικής αγωγής».
#Στις διαμαρτυρίες των συλλόγων θεολόγων διαφαίνεται ένα αίτημα συντεχνιακό, σχετικό με την πιθανή μείωση του αριθμού των μαθητών που θα επιλέγουν το μάθημα, άρα των αναγκών σε διδάσκοντες και των αντίστοιχων θέσεων εργασίας. Μολονότι όλες οι επαγγελματικές ομάδες δίνουν σήμερα επίμονες μάχες απέναντι στις αλλαγές με κριτήριο τα κλαδικά τους συμφέροντα, θα περίμενε κανείς από αυτήν την επαγγελματική κατηγορία στάση περισσότερο χριστιανική.
#Θα έπρεπε να σκεφτούν το πρωτεύον ζήτημα για τη θρησκευτική αγωγή, δηλαδή ότι το ελληνικό σχολείο διδάσκει δογματική κατήχηση και αυτό, όπως έχουν από χρόνια τεκμηριώσει νομικοί και θεολόγοι, αντίκειται στις συνταγματικές αρχές για την ελευθερία της συνείδησης. Εργο του δημόσιου σχολείου είναι να διδάσκει θρησκειολογία και ιστορία των θρησκειών, ενώ η κατήχηση να είναιόπως εξ ορισμού είναι- έργο της Εκκλησίας. Πώς δεν αμφιβάλλουν με βάση τις αρχές του ορθόδοξου χριστιανικού δόγματος για την επιβολή της κατήχησης;
#Επιπλέον, σε διαμαρτυρία του (23/10), ένας σύλλογος θεολόγων από τη Βορειοδυτική Ελλάδα κάνει την πρόβλεψη ότι, εάν τα Θρησκευτικά γίνουν στο λύκειο μάθημα επιλεγόμενο, θα το επιλέγουν «λιγότεροι από το 1/3 των μαθητών». Οι αρμοδιότεροι για μια τέτοια πρόβλεψη θεωρούν ότι δύο στους τρεις μαθητές δεν επιθυμούν να διδάσκονται Θρησκευτικά. Αρα πρέπει να υποχρεώνονται, λένε οι θεολόγοι.
Με ποιο χριστιανικό κριτήριο άραγε;
Οχι μόνο δεν αναρωτιούνται για τα αίτια της άρνησης που οι ίδιοι βλέπουν στους μαθητές, όχι μόνο δεν αμφιβάλλουν ότι η κατήχηση είναι έργο του σχολείου, αλλά προτείνουν στην Ιερά Σύνοδο να πιέσει το υπουργείο ώστε η κατήχηση, ακριβώς επειδή δεν την θέλουν τα παιδιά, να επιβάλλεται και μάλιστα με ποινή τον κακό βαθμό.
http://www.tanea.gr/vivliodromio/?aid=4602922
Πέμπτη 3 Νοεμβρίου 2011
Κατήχηση και Σχολείο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: , Γράφει η Αννα Φραγκουδάκη
#Ενας εκπαιδευτικός, που κάνει μεταπτυχιακά, συζητούσε πρόσφατα μαζί μου τα πολλά προβλήματα του σχολείου του, το οποίο έχει μεγάλο ποσοστό μαθητών άλλων χριστιανικών δογμάτων και άλλων θρησκειών. Η συζήτηση ξεκίνησε με την «οδυνηρή», όπως την ονόμασε, εμπειρία που είχε πριν από μερικές εβδομάδες με τον αγιασμό στην έναρξη της σχολικής χρονιάς. Σημειωτέον ο εκπαιδευτικός τυχαίνει να είναι θρησκευόμενος άνθρωπος. Η συζήτηση από τον αγιασμό πήγε σε όλα όσα αφορούν τη σχέση θρησκείας και σχολείου. Την πρωινή σχολική προσευχή, τον οργανωμένο εκκλησιασμό, τις θρησκευτικές εικόνες στις τάξεις, το μάθημα των Θρησκευτικών που είναι κατήχηση στο ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα.
#Θεολόγοι και νομικοί έχουν τεκμηριώσει ότι η θρησκευτική κατήχηση από το σχολείο αντίκειται στις αρχές της ελευθερίας της συνείδησης, καθώς και στον ορθολογισμό που αποτελεί θεμέλιο της μετάδοσης γνώσεων. Τα αλλόθρησκα ή άλλων δογμάτων παιδιά στα σχολεία δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Υπάρχει στην εποχή μας μεγάλος αριθμός παιδιών που ανήκουν στο ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα, αλλά η οικογένειά τους πιστεύει ότι η θρησκεία είναι ιδιωτικό θέμα συνείδησης. Μήπως λοιπόν δεν είναι πλέον στην εποχή μας η κατήχηση έργο του δημόσιου σχολείου αλλά, όπως στον υπόλοιπο δημοκρατικό κόσμο, είναι βασικό έργο της Εκκλησίας; Μήπως το σχολείο θα έπρεπε να διδάσκει θρησκειολογία και ιστορία των θρησκειών;
#Εχει πολλά πλεονεκτήματα η κατήχηση ως έργο της Εκκλησίας, αντί για σχολικό μάθημα, δηλαδή υποχρεωτικό και βαθμολογούμενο.
Οι μαθητές συμμετέχουν με τη θέλησή τους και όχι από υποχρέωση, ούτε παρακολουθούν κοιτάζοντας την ίδια ώρα με ζήλεια από το παράθυρο τους αλλόθρησκους απαλλαγμένους από το μάθημα να παίζουν στην αυλή. Αρα η θρησκευτική διαπαιδαγώγηση γίνεται ενσυνείδητη και πολύ πιο σχετική με τις θρησκευτικές επιταγές. Τότε το σχολείο μπορεί στη θρησκειολογία να περιλάβει και μια επιλογή από αρχές κοινές σε όλες τις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες και να τις διδάσκει ως ηθικές αξίες γενικά αποδεκτές. Στα ιερά κείμενα όλων, αν δεν κάνω λάθος, αυτών των θρησκειών βασικός κανόνας ηθικός είναι π.χ. η αγάπη και κατανόηση προς τον συνάνθρωπο.
http://www.tanea.gr/vivliodromio/?aid=4598306
#Ενας εκπαιδευτικός, που κάνει μεταπτυχιακά, συζητούσε πρόσφατα μαζί μου τα πολλά προβλήματα του σχολείου του, το οποίο έχει μεγάλο ποσοστό μαθητών άλλων χριστιανικών δογμάτων και άλλων θρησκειών. Η συζήτηση ξεκίνησε με την «οδυνηρή», όπως την ονόμασε, εμπειρία που είχε πριν από μερικές εβδομάδες με τον αγιασμό στην έναρξη της σχολικής χρονιάς. Σημειωτέον ο εκπαιδευτικός τυχαίνει να είναι θρησκευόμενος άνθρωπος. Η συζήτηση από τον αγιασμό πήγε σε όλα όσα αφορούν τη σχέση θρησκείας και σχολείου. Την πρωινή σχολική προσευχή, τον οργανωμένο εκκλησιασμό, τις θρησκευτικές εικόνες στις τάξεις, το μάθημα των Θρησκευτικών που είναι κατήχηση στο ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα.
#Θεολόγοι και νομικοί έχουν τεκμηριώσει ότι η θρησκευτική κατήχηση από το σχολείο αντίκειται στις αρχές της ελευθερίας της συνείδησης, καθώς και στον ορθολογισμό που αποτελεί θεμέλιο της μετάδοσης γνώσεων. Τα αλλόθρησκα ή άλλων δογμάτων παιδιά στα σχολεία δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Υπάρχει στην εποχή μας μεγάλος αριθμός παιδιών που ανήκουν στο ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα, αλλά η οικογένειά τους πιστεύει ότι η θρησκεία είναι ιδιωτικό θέμα συνείδησης. Μήπως λοιπόν δεν είναι πλέον στην εποχή μας η κατήχηση έργο του δημόσιου σχολείου αλλά, όπως στον υπόλοιπο δημοκρατικό κόσμο, είναι βασικό έργο της Εκκλησίας; Μήπως το σχολείο θα έπρεπε να διδάσκει θρησκειολογία και ιστορία των θρησκειών;
#Εχει πολλά πλεονεκτήματα η κατήχηση ως έργο της Εκκλησίας, αντί για σχολικό μάθημα, δηλαδή υποχρεωτικό και βαθμολογούμενο.
Οι μαθητές συμμετέχουν με τη θέλησή τους και όχι από υποχρέωση, ούτε παρακολουθούν κοιτάζοντας την ίδια ώρα με ζήλεια από το παράθυρο τους αλλόθρησκους απαλλαγμένους από το μάθημα να παίζουν στην αυλή. Αρα η θρησκευτική διαπαιδαγώγηση γίνεται ενσυνείδητη και πολύ πιο σχετική με τις θρησκευτικές επιταγές. Τότε το σχολείο μπορεί στη θρησκειολογία να περιλάβει και μια επιλογή από αρχές κοινές σε όλες τις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες και να τις διδάσκει ως ηθικές αξίες γενικά αποδεκτές. Στα ιερά κείμενα όλων, αν δεν κάνω λάθος, αυτών των θρησκειών βασικός κανόνας ηθικός είναι π.χ. η αγάπη και κατανόηση προς τον συνάνθρωπο.
http://www.tanea.gr/vivliodromio/?aid=4598306
Μητέρα Τερέζα – Η Απάτη της Καλκούτας
Στην Εκκλησία (ορθόδοξη και καθολική), είναι γνωστό το αξίωμα, πως όσο μεγαλύτερος απατεώνας ή εγκληματίας είναι κάποιος κατά την διάρκεια του βίου, τόσο μεγαλύτερος «άγιος» γίνεται. Σ’ αυτό το αξίωμα δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση, μια σύγχρονη «αγία» της καθολικής Εκκλησίας, που απολαμβάνει όμως γενικότερης εκτίμησης και είναι γνωστή και με το προσωνύμιο «η αγία των φτωχών»: Η Μητέρα Τερέζα.
Η Αγκνές Γκόντζε Μποζαντζιού (αυτό είναι το πραγματικό της όνομα), ήταν αλβανικής καταγωγής και γεννήθηκε στην πόλη των Σκοπίων το 1910, όταν αυτά βρισκόταν ακόμα υπό την κατοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εγκατέλειψε το σπίτι και την οικογένειά της, στα 18 της χρόνια, όταν αποφάσισε να ενσωματωθεί στην ιεραποστολική οργάνωση «Αδελφές του Λορέτο» και μέσω αυτής κατέληξε στην Ινδία το 1929. Το όνομα Τερέζα το επέλεξε το 1931, εμπνευσμένη από μια σχετικά πρόσφατη αγία της εποχής της, την Γαλλίδα καλόγρια Μαρί Φρανσουάζ Θιρεσί Μαρτέν, πιο γνωστή ως αγία Θηρεσία. Το «έργο» της έτσι όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ξεκινά περίπου το 1950, όταν ασκεί έντονες πιέσεις στον πνευματικό της, αρχιεπίσκοπο Περιέ, να μεσολαβήσει προς το Βατικανό και να ζητήσει άδεια για να ξεκινήσει το ιεραποστολικό της έργο, κάτι που τελικά έγινε.
Η Μητέρα Τερέζα, έτσι όπως την γνωρίζει ο πολύς κόσμος σήμερα, είναι ουσιαστικά ένα δημιούργημα της τηλεόρασης, καθώς μέσω αυτής έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό, το 1969, όταν και προβλήθηκε μια εκπομπή-αγιογραφία στον βρετανικό τηλεοπτικό σταθμό BBC με θέμα το υποτιθέμενο φιλανθρωπικό της έργο. Λίγο αργότερα κυκλοφόρησε και βιβλίο με τίτλο «Κάτι όμορφο για τον Θεό». Έχει ιδιαίτερη σημασία εδώ, να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες άρχισαν να αποδίδονται υπερφυσικές ιδιότητες στην Μητέρα Τερέζα. Στα πλαίσια των γυρισμάτων για την συγκεκριμένη εκπομπή, ο φωτογράφος του συνεργείου, πήγε να φωτογραφήσει το εσωτερικό των χώρων του ιδρύματος της Μητέρας Τερέζας. Οι συνθήκες φωτισμού δεν ήταν οι ιδανικές και το αποτέλεσμα θα ήταν απογοητευτικό. Τότε ο φωτογράφος θυμήθηκε πως είχε μαζί του, το νέο φιλμ της Κόντακ που είχε βγει στην αγορά εκείνη την εποχή και που υπόσχονταν αξιοπρεπή αποτελέσματα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Ο φωτογράφος τράβηξε τις φωτογραφίες, ανάμεσα στις οποίες υπήρχε και κάποια με την Μητέρα Τερέζα. Όταν γύρισε στην Βρετανία για να τις εμφανίσει, έμεινε έκπληκτος με το αποτέλεσμα, καθώς η ευκρίνεια των φωτογραφιών ξεπέρασε και τις προσδοκίες του. Έκπληκτος έμεινε και ο υπεύθυνος παρουσιαστής της εκπομπής Malcolm Muggeridge, όχι όμως για τον ίδιο λόγο. Ο Muggeridge έδειχνε εντυπωσιασμένος από το φως που εμφανίζονταν γύρω από την εικόνα της Μητέρας Τερέζας και το απέδωσε σε κάτι θείο και υπερφυσικό. Τί κι αν αυτό το φως δεν ήταν τίποτε άλλο από παιχνίδια του φακού που είχαν σχέση με την αντανάκλαση του φωτός; Ο Muggeridge είχε ήδη αποφανθεί…
Έκτοτε, το όνομά της και το «έργο» της, έλαβε μυθικές διαστάσεις. Η απουσία οποιουδήποτε ελέγχου των ισχυρισμών της Μητέρας Τερέζας, σχετικά με το φιλανθρωπικό της έργο και τα ιδρύματά της, βοήθησε αρκετά στην εδραίωση της φήμης της, μέχρι που κάποιοι άπιστοι Θωμάδες, μπήκαν στη διαδικασία να διερευνήσουν το περιβόητο έργο της. Τα στοιχεία ήταν αρκετά και ικανά για να απομυθοποιήσουν την αγιοσύνη της Μητέρας Τερέζας και να της προσάψουν έναν πιο περιγραφικό τίτλο: «Η Απάτη της Καλκούτας».
Όταν πέθανε η Μητέρα Τερέζα, το Βατικανό έσπευσε να κινήσει τις διαδικασίες αγιοποίησης, παρ’ όλο που σύμφωνα με τους κανόνες της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, χρειάζεται η παρέλευση 5 ετών από τον θάνατο κάποιου πριν αποφασιστεί η ενδεχόμενη αγιοποίησή του. Ο λόγος είναι για να μην λαμβάνονται αποφάσεις εν θερμώ κι εν μέσω ενός ενθουσιασμού και για να υπάρχει ο άφθονος χρόνος εξέτασης των όποιων ισχυρισμών περί αγιότητας, και το πιο βασικό: Πρέπει να «πιστοποιηθεί» κάποιο «θαύμα».
Στην περίπτωση όμως της Μητέρας Τερέζας, οι διαδικασίες αγιοποίησης, ξεκίνησαν από τον πάπα Ιωάννη Παύλο τον Β’, σχεδόν αμέσως μετά τον θάνατό της, το 1997. Είναι γνωστό βέβαια, πως ο συγκεκριμένος πάπας, είχε πραγματοποιήσει τόσες αγιοποιήσεις, όσες όλοι μαζί οι προκάτοχοί του (σχεδόν 500).
Το απαιτούμενο θαύμα, δεν άργησε και πολύ να βρεθεί. Μια 35χρονη γυναίκα απ’ την Βεγγάλη, ονόματι Μόνικα Μπεσρά, ισχυρίσθηκε ότι είδε μια μυστηριώδη δέσμη φωτός να περικυκλώνει την εικόνα της Μητέρας Τερέζας που είχε στο σπίτι της κι από εκείνη τη στιγμή απαλλάχτηκε απ’ τους καρκινικούς όγκους που είχε. Φαίνεται πως το Βατικανό θεώρησε ισχυρότερη και πιο αξιόπιστη την μαρτυρία της γυναίκας από την μαρτυρία του γιατρού της Ραντζάν Μουσταφί, ο οποίος υποστήριξε, πως η Μπεσρά ουδέποτε είχε καρκινικούς όγκους, αλλά άσχετες με τον καρκίνο, κύστες, οι οποίες μάλιστα είχαν θεραπευτεί 9 μήνες πριν, με τα συμβατικά φάρμακα.
Παρ’ ότι όμως το πολυπόθητο «θαύμα» ευρέθη, εν τούτοις δεν έλειψαν και κάποιες επιφυλάξεις ως προς τις αντιδράσεις που θα μπορούσε να επιφέρει η ενδεχόμενη αγιοποίησή της, καθώς η Μητέρα Τερέζα είχε κάποιες θέσεις οι οποίες ενδεχομένως δεν θα έβρισκαν σύμφωνους ακόμα και σχετικά θρήσκους καθολικούς, ενώ φερόταν αναμεμιγμένη και σε οικονομικά σκάνδαλα. Η Μητέρα Τερέζα δεν ήταν και τόσο «φανατική» όσον αφορά την χειραφέτηση των γυναικών, τις οποίες θεωρούσε, κατά κάποιον τρόπο, σαν μηχανές αναπαραγωγής, ήταν κατά της αντισύλληψης, ενώ όταν παρέλαβε το Νόμπελ Ειρήνης το 1979 (για «τις εκστρατείες της σχετικά με την ενημέρωση για τη φτώχεια»), δεν δίστασε να δηλώσει πως «ή άμβλωση είναι καταστροφική για την ειρήνη» και πως «όταν μια μητέρα σκοτώσει το παιδί της, τι άλλο απομένει απ’ το να σκοτώσουμε ο ένας τον άλλον;», αφήνοντας άφωνο το ακροατήριο. Πολλοί φυσικά αναρωτήθηκαν, πως ήταν δυνατόν αυτή γυναίκα να διατυπώνει κρίσεις για την ερωτική συμπεριφορά, την αναπαραγωγή και τον οικογενειακό προσανατολισμό των άλλων, όταν αυτά, αποτελούσαν άγνωστα στοιχεία για την ίδια.
Η θρησκευτική της παράνοια γίνεται ακόμη πιο προφανής, όταν τολμά να ισχυρισθεί πως «το AIDS είναι μια δίκαιη τιμωρία, για την ανάρμοστη ερωτική συμπεριφορά». Κάποιοι ίσως θα ισχυριστούν, πως παρά την όποια γνώμη της για το AIDS, το ίδρυμά της στον Σαν Φραντζίσκο ονόματι «Δώρο Θεού», φιλοξενεί άστεγους φορείς του ιού του AIDS. Οι συνθήκες που επικρατούν εκεί όμως, είναι τουλάχιστον καταθλιπτικές. Δεν επιτρέπεται η τηλεόραση, το ποτό, το κάπνισμα, η επίσκεψη φίλων (ακόμα κι αν πεθάνουν), ενώ η χορήγηση μορφίνης (για τους πόνους) είναι αρκετά φειδωλή.
Η Μητέρα Τερέζα ήταν εναντίον του διαζυγίου. Αυτή της η θέση όμως δεν την εμπόδισε καθόλου να συγχαρεί την φίλη της πριγκίπισσα Νταϊάνα, όταν αυτή χώρισε με τον Κάρολο της Αγγλίας. Αυτή η υποκριτική θέση της Μητέρας Τερέζας, δεν διέφερε και πολύ από την πρακτική της Εκκλησίας στον παρελθόν, που πουλούσε συγχωροχάρτια στους πλούσιους, αφήνοντας έτσι ελεύθερο τον δρόμο προς την Κόλαση για τους φτωχούς.
Παρ’ ότι διαφημίζεται ως αγία των φτωχών, η πραγματικότητα λέει πως ήταν περισσότερο θεωρητική της φτώχειας και της αυτομαστίγωσης, παρά φίλη των ίδιων των φτωχών. Πίστευε πως ο ανθρώπινος πόνος είναι «δώρο» Θεού. Κι ενώ στους ξενώνες που διατηρούσε στην Καλκούτα για τους φτωχούς, δίδασκε την εγκράτεια και την υπομονή, η ίδια ζούσε πλουσιοπάροχα σε διάφορες πολυτελείς κατοικίες ανά τον κόσμο, όταν δε ο Θεός της έστελνε κι αυτής κάποια «δώρα», άφησε κατά μέρος τις αμπελοσοφίες και τις τριτοκοσμικές συνθήκες της Ινδίας και πήγαινε να νοσηλευτεί σε ακριβά νοσοκομεία (με προτίμηση στα αμερικανικά). Δίδασκε την σεμνότητα και την ταπεινότητα, αλλά η ίδια, αφήνοντας την μετριοφροσύνη κατά μέρος, φρόντισε να δώσει το όνομά της σε σχεδόν 500 μοναστήρια τα οποία ίδρυσε.
Η ξύλινη επίπεδη γλώσσα δεν θα μπορούσε να λείπει από το «οπλοστάσιο» του «θείου» λόγου της. Όταν ρωτήθηκε από κάποιον δημοσιογράφο, πως μπορεί να γίνει ένας κόσμος καλύτερος, όταν είναι γεμάτος φτωχούς, απάντησε με την γνωστή ξύλινη διπλωματική γλώσσα της Εκκλησίας: «Με το να χαμογελούν περισσότερο».
Την ίδια ξύλινη γλώσσα χρησιμοποίησε κι όταν κλήθηκε να σχολιάσει τον υπερπληθυσμό της Ινδίας σε σχέση με τα πιστεύω της περί άμβλωσης κι ελέγχου γεννήσεων: «Ο Θεός φροντίζει για τα πάντα. Για τα λουλούδια, για τα πουλιά, για οτιδήποτε έχει δημιουργήσει στον κόσμο. Κι αυτά τα μικρά παιδιά είναι η ζωή του. Ποτέ δεν θα είναι αρκετά».
Εύστοχα παρατηρεί όμως ο δημοσιογράφος Κρίστοφερ Χίτσκενς: «Αφού ο Θεός φροντίζει για τα πάντα, τότε τί λόγο ύπαρξης έχουν τα φιλανθρωπικά της ιδρύματα;».
Όταν, σημειώθηκε έκρηξη στο εργοστάσιο χημικών «Union Carbide» στην πόλη Μποπάλ, εξαιτίας έλλειψης μέτρων ασφαλείας, σκορπίζοντας τον θάνατο σε 2.500 άτομα και μολύνοντας ακόμη περισσότερα, η μητέρα Τερέζα έσπευσε στο σημείο αυτό. Εξοργισμένοι συγγενείς των θυμάτων, που την υποδέχτηκαν στο αεροδρόμιο, ζητούσαν την γνώμη της και την συμβουλή της για το τι θα έπρεπε να κάνουν. Και η Μητέρα Τερέζα την έδωσε: «Συγχωρέστε, συγχωρέστε, συγχωρέστε».
Κατά την επίσκεψή της σε μια από τις πιο μεγάλες φτωχογειτονιές του Νέου Δελχί, κάποιοι εξαθλιωμένοι κάτοικοι, της έκαναν την παρατήρηση πως χρειάζονται στέγη και δουλειά και όχι φιλανθρωπία. Το πνευματικό επίπεδο της Μητέρας Τερέζας έκανε και πάλι αισθητή την παρουσία του: «Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να μάθουμε πρώτα, ν’ αγαπάμε ο ένας τον άλλον».
Τί ειρωνεία και τί υποκρισία όμως; Αυτή που προέτρεπε τους άλλους να «συγχωρούν» τους εγκληματίες, δεν συγχωρούσε την άμβλωση. Η υποκριτική στάση της Μητέρας Τερέζας, θα αναδειχθεί λίγα χρόνια μετά τον θάνατό της, όταν και δημοσιεύθηκε η προσωπική της αλληλογραφία, μέσα απ’ την οποία διαφαίνεται, ότι όχι μόνο νιώθει κλυδωνισμένη την πίστη της, αλλά έχει και αμφιβολίες ακόμη και για την…ύπαρξη του ίδιου του Θεού! Του Θεού, τον οποίο επικαλούνταν συνεχώς κατά την διάρκεια του βίου της και πάνω στον οποίο έχτισε το φιλανθρωπικό της «έργο».
Κατηγορήθηκε ακόμη κι από μοναχές που είχαν θητεύσει δίπλα της, για τις ακραίες απόψεις τις, περί τυφλής πίστεως, υπακοής και εγκράτειας, αν και υποστήριζε το κατά συνθήκην ψεύδος, ακόμα και την παραβίαση των νόμων, εάν ήταν αναγκαίο. Είναι δε χαρακτηριστικό της εγκράτειας και της λιτότητας στην οποία επέβαλλε τις μοναχές, που υπήρχαν περιπτώσεις, που από την υπερβολική…εγκράτεια, οι καλόγριες κατέληγαν ακόμη και να ζητιανεύουν φαγητό! Η προβολή της εσκεμμένης εξαθλίωσης, ήταν μια τακτική της Μητέρας Τερέζας, με αντικειμενικό σκοπό την λήψη όλο και περισσότερων και μεγαλύτερων δωρεών.
Είναι γνωστές οι διασυνδέσεις της με ανθρώπους της εξουσίας και του πλούτου (κι όχι απαραίτητα του «Θεού»), ενώ δεν έλειψαν και οι κατηγορίες για υπεξαιρέσεις χρηματικών ποσών. Είχε επαφές με τα διάφορα δικτατορικά καθεστώτα της Αφρικής, ενώ δεχόταν χρήματα κι από τον δικτάτορα της Αϊτής Ντιβαλιέ που έκλεβε ασύστολα το δημόσιο ταμείο της χώρας του και εξόντωσε περί τους 60.000 συμπατριώτες του. Όταν επισκέφθηκε την Αλβανία, δεν παρέλειψε να καταθέσει στεφάνι και στον τάφο του δικτάτορα Ενβέρ Χότζα, ο οποίος αναγνώριζε μόνο έναν «θεό» στον οποίο επιτρέπονταν η λατρεία: Τον εαυτό του. Γνωστές ήταν επίσης οι δοσοληψίες της με τον απατεώνα τραπεζίτη Τσαρλς Κίτινγκ. Είναι δε χαρακτηριστικό, πως όταν ο Κίτινγκ οδηγήθηκε ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης, η Μητέρα Τερέζα απεύθυνε έκκληση στο δικαστήριο για επιεική αντιμετώπιση. Όταν αυτός καταδικάστηκε, η Μητέρα Τερέζα ουδέποτε επέστρεψε τα προϊόντα κλοπής που κατείχε (1 εκατομμύριο δολάρια), παρ’ ότι κλήθηκε από τον εισαγγελέα να το πράξει.
Η ίδια όταν ρωτήθηκε πόσα χρήματα διέθετε, απάντησε αόριστα «αμέτρητα». Παρ’ ότι όμως διέθετε οικονομική άνεση χάρις στις δωρεές και άλλους πόρους, όσοι άποροι κατέληγαν στους ξενώνες της (ακόμη και μέχρι 60 άτομα στο κάθε δωμάτιο και μέσα σε πρωτόγονες συνθήκες), δεν απολάμβαναν μιας αξιοπρεπούς ιατρικής περίθαλψης, αλλά γινόταν πειραματόζωα στα χέρια των Ινδών πρακτικών γιατρών, οι οποίοι «οφείλουν» πολλά στην Μητέρα Τερέζα για την εξάπλωση της φήμης τους. Το φαγητό ήταν φτωχότατο (συνήθως μια σούπα), ενώ το «ιατρικό» και «νοσηλευτικό» προσωπικό αποτελούνταν από ανειδίκευτους επί το πλείστον, μοναχούς και αδερφές, που δεν ήταν σε θέση όχι μόνο να παρέχουν τις απαραίτητες φροντίδες, αλλά ούτε και να διακρίνουν τις σοβαρές ή μεταδοτικές ασθένειες.
Οι αναφορές περί απουσίας βασικού φαρμακευτικού και ιατρικού υλικού, δεν είναι άγνωστες. Οι βελόνες ξαναχρησιμοποιούνταν σε διαφορετικό ασθενή κάθε φορά, ενώ τα αναλγητικά φάρμακα ήταν ανύπαρκτα. Η Μητέρα Τερέζα είχε μια περίεργη φιλοσοφία για τον ανθρώπινο πόνο. Έλεγε πως «το πιο όμορφο δώρο για κάποιον, είναι να συμμετέχει στα πάθη του Χριστού». Μαρτυρείται μάλιστα και μια περίπτωση κωμικοτραγική, που φανερώνει την παράνοια της συγκεκριμένης «αγίας». Όταν κάποιος καρκινοπαθής υπέφερε από αβάσταχτους πόνους, η Μητέρα Τερέζα προσπάθησε να τον ανακουφίσει, χρησιμοποιώντας ως βάλσαμο την…φιλοσοφία της περί ανθρώπινου πόνου, λέγοντάς του: «Υποφέρετε. Αυτό σημαίνει πως ο Ιησούς σάς φιλά!». Ο ασθενής τότε σε έξαλλη κατάσταση της απάντησε: «Τότε να πείτε στον Ιησού σας, να σταματήσει να με φιλά!». Όπως προαναφέρθηκε και παραπάνω όμως, η ίδια η Μητέρα Τερέζα, όταν έβλεπε τα δύσκολα με την υγεία της, προτιμούσε τις «αγκαλιές» των κλασικών γιατρών, παρά τα…φιλιά του Ιησού. Τα περισσότερα χρήματα απ’ τις δωρεές ακόμη και πολύ φτωχών ανθρώπων, αντί να ξοδεύονται για την ανακούφιση αναξιοπαθούντων, κατέληγαν σε τραπεζικούς λογαριασμούς του ιδρύματος της Μητέρας Τερέζας. Στο σημείο αυτό, είναι πολύ χαρακτηριστική η αναφορά της Σούζαν Σιλντς, μιας εκ των υψηλά ιστάμενων καλογριών των ιδρυμάτων της Μητέρας Τερέζας (που αποχώρησε αηδιασμένη), η οποία έκανε λόγο για καταθέσεις 50 εκατομμυρίων δολαρίων, μόνο σε μια τράπεζα (Νέα Υόρκη).
Αρκετό φως στα φιλανθρωπικά ιδρύματα της Μητέρας Τερέζας, έριξε, μεταξύ άλλων, ο δημοσιογράφος Donal MacIntyre, ο οποίος απέκτησε πρόσβαση στο ορφανοτροφείο της «Νταγιά Νταν», υποδυόμενος τον εργαζόμενο. Οι εικόνες που περιγράφει είναι αποτρόπαιες. Δεκάδες παιδιά στοιβάζονταν σε έναν στενό θάλαμο, μερικά απ’ αυτά (παιδιά με ειδικές ανάγκες) δεμένα απ’ το πόδι στο κρεβάτι τους («σαν κατσίκια», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο δημοσιογράφος). Το ζεστό νερό και τα καθαρά ρούχα είναι σχεδόν ανύπαρκτα. «Ειδικοί» κατασκεύαζουν φάρμακα στον διάδρομο με γυμνά χέρια. Το φαγητό παρασκευάζεται κι αυτό στον διάδρομο, ενώ οι «υπεύθυνοι» ταΐζουν τα παιδιά με την βία, σε σημείο που να προκαλούνται και τραυματισμοί. Γενικότερα, η τήρηση στοιχειωδών συνθηκών υγιεινής, είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη. Εν τέλει, ο δημοσιογράφος καταλήγει στην θλιβερή διαπίστωση, ότι το ορφανοτροφείο της Μητέρας Τερέζας, ελάχιστα διαφέρει από τα ορφανοτροφεία της Ρουμανίας που έγιναν γνωστά με την πτώση του καθεστώτος Τσαουσέσκου. Και μια μικρή λεπτομέρεια εδώ, που καταδεικνύει και πάλι την αυτοπροβολή και τον εγωκεντρισμό της Μητέρας Τερέζας: Οι τοίχοι των θαλάμων, δεν κοσμούνται από κάτι που θα μπορούσε να αγγίξει τις παιδικές ψυχές (π.χ. ζωγραφιές). Η μόνη τους διακόσμηση είναι μηνύματα του τύπου «Η Μεγάλη μας Μητέρα», δηλαδή η Μητέρα Τερέζα, η οποία ως φαίνεται κατέτασσε τον εαυτό της μόλις ένα σκαλοπάτι πιο κάτω από την Παναγία. Ο ίδιος δημοσιογράφος αναφερόμενος και στον οίκο ευγηρίας που διατηρούσε η Μητέρα Τερέζα, περιορίζεται να τον περιγράψει ως «λίγο καλύτερος από έναν βόθρο».
Ένας άλλος δημοσιογράφος που διερεύνησε την υπόθεση, ο Ίαν Ο’Ντόχερτι (εφημερίδα «Irish Independent»), είναι πολύ πιο σκληρός στην αποτίμησή του: «Αν υπάρχει Κόλαση, τότε η Μητέρα Τερέζα θα πρέπει να βρίσκεται ήδη εκεί». Αποκαλυπτικός είναι επίσης και ο δημοσιογράφος Κρίστοφερ Χίτσκενς μέσα από την εκπομπή με τίτλο «Ο άγγελος της Κολάσεως» (βίντεο: 1, 2, 3), η οποία αποτέλεσε τη βάση για την συγγραφή του βιβλίου «Μητέρα Τερέζα: Στη θεωρία και στην πράξη».
Μία εθελόντρια, η Μέρι Λούντον, δήλωσε αποτροπιασμό για τις εικόνες που συνάντησε: «Όλοι οι ασθενείς είναι με ξυρισμένα κεφάλια. Παλιά φορεία, χρησιμοποιούνται για κρεβάτια. Οι καρέκλες απουσιάζουν. Το ίδιο και τα παυσίπονα, ενώ η ιατρική περίθαλψη είναι πρωτόγονη. Παρά την ύπαρξη τεράστιων χρηματικών ποσών, η δαπάνη ακόμη και για τα πιο στοιχειώδη, είναι σχεδόν απαγορευμένη. Αντ’ αυτού, γίνεται επίκληση της φτώχειας και της εξαθλίωσης για να προκληθεί ο οίκτος που θα επιφέρει περισσότερες δωρεές. Θέρμανση στους υγρούς θαλάμους δεν υπάρχει, ακόμα και τον χειμώνα, με αποτέλεσμα, κάποιοι ασθενείς, αλλά και μοναχές να ασθενούν από φυματίωση».
Η Μητέρα Τερέζα, εκτός των άλλων, ήταν μυθομανής. Τα συνηθέστερα ψεύδη της, είχαν σχέση με το υποτιθέμενο φιλανθρωπικό της έργο, που όπως αποδείχτηκε το παραφούσκωσε αρκετά. Ισχυρίζονταν ότι το ίδρυμά της βοηθούσε μεγάλο αριθμό αναξιοπαθούντων, ο οποίος κάθε φορά ποίκιλλε: 1.000, 4.000, 7.000, 9.000. Στην πραγματικότητα όμως, οι εγκαταστάσεις δεν μπορούσαν να εξυπηρετήσουν πάνω από μερικές εκατοντάδες ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου και του προσωπικού. Ισχυρίσθηκε ότι το σχολείο της στην Καλκούτα, είχε 5.000 παιδιά, ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν εγγεγραμμένα πάνω από 100. Ισχυρίσθηκε επίσης ότι είχε ιδρύσει στην Καλκούτα, 102 ιδρύματα οικογενειακής μέριμνας. Εκτεταμένη έρευνα που έγινε όμως, δεν κατόρθωσε να ανακαλύψει ούτε ένα τέτοιο ίδρυμα. Οι ίδιες έρευνες έδειξαν, πως η Μητέρα Τερέζα, κατά την διάρκεια του βίου της στην Ινδία, παρ’ ότι υπήρξαν αρκετές φυσικές καταστροφές και επιδημίες, η φιλανθρωπική της παρουσία, εντοπίστηκε μόνο σε μια περίπτωση. Όλα αυτά τα παραφουσκωμένα στατιστικά στοιχεία (που υποτίθεται δεν την ενδιέφεραν), ήταν βέβαια πόλος έλξης και για αντίστοιχα γενναίες δωρεές που ενίσχυαν το -ουσιαστικά ανύπαρκτο- φιλανθρωπικό της έργο.
Οι Ινδοί ορθολογιστές νιώθουν ότι δυσφημείται η Ινδία και η Καλκούτα, μέσα από την Μητέρα Τερέζα, περνώντας στον κόσμο ως στερεότυπη εικόνα, μόνο την υποβαθμισμένη πλευρά τους. Και υπάρχει η εύλογη απορία, πως μπορεί μια εκατομμυριούχος να λέει ότι «ο πόνος των φτωχών είναι κάτι πολύ όμορφο και ο κόσμος διδάσκεται απ’ αυτό το παράδειγμα δυστυχίας»
http://www.pare-dose.net/?p=3364
Η Αγκνές Γκόντζε Μποζαντζιού (αυτό είναι το πραγματικό της όνομα), ήταν αλβανικής καταγωγής και γεννήθηκε στην πόλη των Σκοπίων το 1910, όταν αυτά βρισκόταν ακόμα υπό την κατοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εγκατέλειψε το σπίτι και την οικογένειά της, στα 18 της χρόνια, όταν αποφάσισε να ενσωματωθεί στην ιεραποστολική οργάνωση «Αδελφές του Λορέτο» και μέσω αυτής κατέληξε στην Ινδία το 1929. Το όνομα Τερέζα το επέλεξε το 1931, εμπνευσμένη από μια σχετικά πρόσφατη αγία της εποχής της, την Γαλλίδα καλόγρια Μαρί Φρανσουάζ Θιρεσί Μαρτέν, πιο γνωστή ως αγία Θηρεσία. Το «έργο» της έτσι όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ξεκινά περίπου το 1950, όταν ασκεί έντονες πιέσεις στον πνευματικό της, αρχιεπίσκοπο Περιέ, να μεσολαβήσει προς το Βατικανό και να ζητήσει άδεια για να ξεκινήσει το ιεραποστολικό της έργο, κάτι που τελικά έγινε.
Η Μητέρα Τερέζα, έτσι όπως την γνωρίζει ο πολύς κόσμος σήμερα, είναι ουσιαστικά ένα δημιούργημα της τηλεόρασης, καθώς μέσω αυτής έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό, το 1969, όταν και προβλήθηκε μια εκπομπή-αγιογραφία στον βρετανικό τηλεοπτικό σταθμό BBC με θέμα το υποτιθέμενο φιλανθρωπικό της έργο. Λίγο αργότερα κυκλοφόρησε και βιβλίο με τίτλο «Κάτι όμορφο για τον Θεό». Έχει ιδιαίτερη σημασία εδώ, να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες άρχισαν να αποδίδονται υπερφυσικές ιδιότητες στην Μητέρα Τερέζα. Στα πλαίσια των γυρισμάτων για την συγκεκριμένη εκπομπή, ο φωτογράφος του συνεργείου, πήγε να φωτογραφήσει το εσωτερικό των χώρων του ιδρύματος της Μητέρας Τερέζας. Οι συνθήκες φωτισμού δεν ήταν οι ιδανικές και το αποτέλεσμα θα ήταν απογοητευτικό. Τότε ο φωτογράφος θυμήθηκε πως είχε μαζί του, το νέο φιλμ της Κόντακ που είχε βγει στην αγορά εκείνη την εποχή και που υπόσχονταν αξιοπρεπή αποτελέσματα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Ο φωτογράφος τράβηξε τις φωτογραφίες, ανάμεσα στις οποίες υπήρχε και κάποια με την Μητέρα Τερέζα. Όταν γύρισε στην Βρετανία για να τις εμφανίσει, έμεινε έκπληκτος με το αποτέλεσμα, καθώς η ευκρίνεια των φωτογραφιών ξεπέρασε και τις προσδοκίες του. Έκπληκτος έμεινε και ο υπεύθυνος παρουσιαστής της εκπομπής Malcolm Muggeridge, όχι όμως για τον ίδιο λόγο. Ο Muggeridge έδειχνε εντυπωσιασμένος από το φως που εμφανίζονταν γύρω από την εικόνα της Μητέρας Τερέζας και το απέδωσε σε κάτι θείο και υπερφυσικό. Τί κι αν αυτό το φως δεν ήταν τίποτε άλλο από παιχνίδια του φακού που είχαν σχέση με την αντανάκλαση του φωτός; Ο Muggeridge είχε ήδη αποφανθεί…
Έκτοτε, το όνομά της και το «έργο» της, έλαβε μυθικές διαστάσεις. Η απουσία οποιουδήποτε ελέγχου των ισχυρισμών της Μητέρας Τερέζας, σχετικά με το φιλανθρωπικό της έργο και τα ιδρύματά της, βοήθησε αρκετά στην εδραίωση της φήμης της, μέχρι που κάποιοι άπιστοι Θωμάδες, μπήκαν στη διαδικασία να διερευνήσουν το περιβόητο έργο της. Τα στοιχεία ήταν αρκετά και ικανά για να απομυθοποιήσουν την αγιοσύνη της Μητέρας Τερέζας και να της προσάψουν έναν πιο περιγραφικό τίτλο: «Η Απάτη της Καλκούτας».
Όταν πέθανε η Μητέρα Τερέζα, το Βατικανό έσπευσε να κινήσει τις διαδικασίες αγιοποίησης, παρ’ όλο που σύμφωνα με τους κανόνες της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, χρειάζεται η παρέλευση 5 ετών από τον θάνατο κάποιου πριν αποφασιστεί η ενδεχόμενη αγιοποίησή του. Ο λόγος είναι για να μην λαμβάνονται αποφάσεις εν θερμώ κι εν μέσω ενός ενθουσιασμού και για να υπάρχει ο άφθονος χρόνος εξέτασης των όποιων ισχυρισμών περί αγιότητας, και το πιο βασικό: Πρέπει να «πιστοποιηθεί» κάποιο «θαύμα».
Στην περίπτωση όμως της Μητέρας Τερέζας, οι διαδικασίες αγιοποίησης, ξεκίνησαν από τον πάπα Ιωάννη Παύλο τον Β’, σχεδόν αμέσως μετά τον θάνατό της, το 1997. Είναι γνωστό βέβαια, πως ο συγκεκριμένος πάπας, είχε πραγματοποιήσει τόσες αγιοποιήσεις, όσες όλοι μαζί οι προκάτοχοί του (σχεδόν 500).
Το απαιτούμενο θαύμα, δεν άργησε και πολύ να βρεθεί. Μια 35χρονη γυναίκα απ’ την Βεγγάλη, ονόματι Μόνικα Μπεσρά, ισχυρίσθηκε ότι είδε μια μυστηριώδη δέσμη φωτός να περικυκλώνει την εικόνα της Μητέρας Τερέζας που είχε στο σπίτι της κι από εκείνη τη στιγμή απαλλάχτηκε απ’ τους καρκινικούς όγκους που είχε. Φαίνεται πως το Βατικανό θεώρησε ισχυρότερη και πιο αξιόπιστη την μαρτυρία της γυναίκας από την μαρτυρία του γιατρού της Ραντζάν Μουσταφί, ο οποίος υποστήριξε, πως η Μπεσρά ουδέποτε είχε καρκινικούς όγκους, αλλά άσχετες με τον καρκίνο, κύστες, οι οποίες μάλιστα είχαν θεραπευτεί 9 μήνες πριν, με τα συμβατικά φάρμακα.
Παρ’ ότι όμως το πολυπόθητο «θαύμα» ευρέθη, εν τούτοις δεν έλειψαν και κάποιες επιφυλάξεις ως προς τις αντιδράσεις που θα μπορούσε να επιφέρει η ενδεχόμενη αγιοποίησή της, καθώς η Μητέρα Τερέζα είχε κάποιες θέσεις οι οποίες ενδεχομένως δεν θα έβρισκαν σύμφωνους ακόμα και σχετικά θρήσκους καθολικούς, ενώ φερόταν αναμεμιγμένη και σε οικονομικά σκάνδαλα. Η Μητέρα Τερέζα δεν ήταν και τόσο «φανατική» όσον αφορά την χειραφέτηση των γυναικών, τις οποίες θεωρούσε, κατά κάποιον τρόπο, σαν μηχανές αναπαραγωγής, ήταν κατά της αντισύλληψης, ενώ όταν παρέλαβε το Νόμπελ Ειρήνης το 1979 (για «τις εκστρατείες της σχετικά με την ενημέρωση για τη φτώχεια»), δεν δίστασε να δηλώσει πως «ή άμβλωση είναι καταστροφική για την ειρήνη» και πως «όταν μια μητέρα σκοτώσει το παιδί της, τι άλλο απομένει απ’ το να σκοτώσουμε ο ένας τον άλλον;», αφήνοντας άφωνο το ακροατήριο. Πολλοί φυσικά αναρωτήθηκαν, πως ήταν δυνατόν αυτή γυναίκα να διατυπώνει κρίσεις για την ερωτική συμπεριφορά, την αναπαραγωγή και τον οικογενειακό προσανατολισμό των άλλων, όταν αυτά, αποτελούσαν άγνωστα στοιχεία για την ίδια.
Η θρησκευτική της παράνοια γίνεται ακόμη πιο προφανής, όταν τολμά να ισχυρισθεί πως «το AIDS είναι μια δίκαιη τιμωρία, για την ανάρμοστη ερωτική συμπεριφορά». Κάποιοι ίσως θα ισχυριστούν, πως παρά την όποια γνώμη της για το AIDS, το ίδρυμά της στον Σαν Φραντζίσκο ονόματι «Δώρο Θεού», φιλοξενεί άστεγους φορείς του ιού του AIDS. Οι συνθήκες που επικρατούν εκεί όμως, είναι τουλάχιστον καταθλιπτικές. Δεν επιτρέπεται η τηλεόραση, το ποτό, το κάπνισμα, η επίσκεψη φίλων (ακόμα κι αν πεθάνουν), ενώ η χορήγηση μορφίνης (για τους πόνους) είναι αρκετά φειδωλή.
Η Μητέρα Τερέζα ήταν εναντίον του διαζυγίου. Αυτή της η θέση όμως δεν την εμπόδισε καθόλου να συγχαρεί την φίλη της πριγκίπισσα Νταϊάνα, όταν αυτή χώρισε με τον Κάρολο της Αγγλίας. Αυτή η υποκριτική θέση της Μητέρας Τερέζας, δεν διέφερε και πολύ από την πρακτική της Εκκλησίας στον παρελθόν, που πουλούσε συγχωροχάρτια στους πλούσιους, αφήνοντας έτσι ελεύθερο τον δρόμο προς την Κόλαση για τους φτωχούς.
Παρ’ ότι διαφημίζεται ως αγία των φτωχών, η πραγματικότητα λέει πως ήταν περισσότερο θεωρητική της φτώχειας και της αυτομαστίγωσης, παρά φίλη των ίδιων των φτωχών. Πίστευε πως ο ανθρώπινος πόνος είναι «δώρο» Θεού. Κι ενώ στους ξενώνες που διατηρούσε στην Καλκούτα για τους φτωχούς, δίδασκε την εγκράτεια και την υπομονή, η ίδια ζούσε πλουσιοπάροχα σε διάφορες πολυτελείς κατοικίες ανά τον κόσμο, όταν δε ο Θεός της έστελνε κι αυτής κάποια «δώρα», άφησε κατά μέρος τις αμπελοσοφίες και τις τριτοκοσμικές συνθήκες της Ινδίας και πήγαινε να νοσηλευτεί σε ακριβά νοσοκομεία (με προτίμηση στα αμερικανικά). Δίδασκε την σεμνότητα και την ταπεινότητα, αλλά η ίδια, αφήνοντας την μετριοφροσύνη κατά μέρος, φρόντισε να δώσει το όνομά της σε σχεδόν 500 μοναστήρια τα οποία ίδρυσε.
Η ξύλινη επίπεδη γλώσσα δεν θα μπορούσε να λείπει από το «οπλοστάσιο» του «θείου» λόγου της. Όταν ρωτήθηκε από κάποιον δημοσιογράφο, πως μπορεί να γίνει ένας κόσμος καλύτερος, όταν είναι γεμάτος φτωχούς, απάντησε με την γνωστή ξύλινη διπλωματική γλώσσα της Εκκλησίας: «Με το να χαμογελούν περισσότερο».
Την ίδια ξύλινη γλώσσα χρησιμοποίησε κι όταν κλήθηκε να σχολιάσει τον υπερπληθυσμό της Ινδίας σε σχέση με τα πιστεύω της περί άμβλωσης κι ελέγχου γεννήσεων: «Ο Θεός φροντίζει για τα πάντα. Για τα λουλούδια, για τα πουλιά, για οτιδήποτε έχει δημιουργήσει στον κόσμο. Κι αυτά τα μικρά παιδιά είναι η ζωή του. Ποτέ δεν θα είναι αρκετά».
Εύστοχα παρατηρεί όμως ο δημοσιογράφος Κρίστοφερ Χίτσκενς: «Αφού ο Θεός φροντίζει για τα πάντα, τότε τί λόγο ύπαρξης έχουν τα φιλανθρωπικά της ιδρύματα;».
Όταν, σημειώθηκε έκρηξη στο εργοστάσιο χημικών «Union Carbide» στην πόλη Μποπάλ, εξαιτίας έλλειψης μέτρων ασφαλείας, σκορπίζοντας τον θάνατο σε 2.500 άτομα και μολύνοντας ακόμη περισσότερα, η μητέρα Τερέζα έσπευσε στο σημείο αυτό. Εξοργισμένοι συγγενείς των θυμάτων, που την υποδέχτηκαν στο αεροδρόμιο, ζητούσαν την γνώμη της και την συμβουλή της για το τι θα έπρεπε να κάνουν. Και η Μητέρα Τερέζα την έδωσε: «Συγχωρέστε, συγχωρέστε, συγχωρέστε».
Κατά την επίσκεψή της σε μια από τις πιο μεγάλες φτωχογειτονιές του Νέου Δελχί, κάποιοι εξαθλιωμένοι κάτοικοι, της έκαναν την παρατήρηση πως χρειάζονται στέγη και δουλειά και όχι φιλανθρωπία. Το πνευματικό επίπεδο της Μητέρας Τερέζας έκανε και πάλι αισθητή την παρουσία του: «Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να μάθουμε πρώτα, ν’ αγαπάμε ο ένας τον άλλον».
Τί ειρωνεία και τί υποκρισία όμως; Αυτή που προέτρεπε τους άλλους να «συγχωρούν» τους εγκληματίες, δεν συγχωρούσε την άμβλωση. Η υποκριτική στάση της Μητέρας Τερέζας, θα αναδειχθεί λίγα χρόνια μετά τον θάνατό της, όταν και δημοσιεύθηκε η προσωπική της αλληλογραφία, μέσα απ’ την οποία διαφαίνεται, ότι όχι μόνο νιώθει κλυδωνισμένη την πίστη της, αλλά έχει και αμφιβολίες ακόμη και για την…ύπαρξη του ίδιου του Θεού! Του Θεού, τον οποίο επικαλούνταν συνεχώς κατά την διάρκεια του βίου της και πάνω στον οποίο έχτισε το φιλανθρωπικό της «έργο».
Κατηγορήθηκε ακόμη κι από μοναχές που είχαν θητεύσει δίπλα της, για τις ακραίες απόψεις τις, περί τυφλής πίστεως, υπακοής και εγκράτειας, αν και υποστήριζε το κατά συνθήκην ψεύδος, ακόμα και την παραβίαση των νόμων, εάν ήταν αναγκαίο. Είναι δε χαρακτηριστικό της εγκράτειας και της λιτότητας στην οποία επέβαλλε τις μοναχές, που υπήρχαν περιπτώσεις, που από την υπερβολική…εγκράτεια, οι καλόγριες κατέληγαν ακόμη και να ζητιανεύουν φαγητό! Η προβολή της εσκεμμένης εξαθλίωσης, ήταν μια τακτική της Μητέρας Τερέζας, με αντικειμενικό σκοπό την λήψη όλο και περισσότερων και μεγαλύτερων δωρεών.
Είναι γνωστές οι διασυνδέσεις της με ανθρώπους της εξουσίας και του πλούτου (κι όχι απαραίτητα του «Θεού»), ενώ δεν έλειψαν και οι κατηγορίες για υπεξαιρέσεις χρηματικών ποσών. Είχε επαφές με τα διάφορα δικτατορικά καθεστώτα της Αφρικής, ενώ δεχόταν χρήματα κι από τον δικτάτορα της Αϊτής Ντιβαλιέ που έκλεβε ασύστολα το δημόσιο ταμείο της χώρας του και εξόντωσε περί τους 60.000 συμπατριώτες του. Όταν επισκέφθηκε την Αλβανία, δεν παρέλειψε να καταθέσει στεφάνι και στον τάφο του δικτάτορα Ενβέρ Χότζα, ο οποίος αναγνώριζε μόνο έναν «θεό» στον οποίο επιτρέπονταν η λατρεία: Τον εαυτό του. Γνωστές ήταν επίσης οι δοσοληψίες της με τον απατεώνα τραπεζίτη Τσαρλς Κίτινγκ. Είναι δε χαρακτηριστικό, πως όταν ο Κίτινγκ οδηγήθηκε ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης, η Μητέρα Τερέζα απεύθυνε έκκληση στο δικαστήριο για επιεική αντιμετώπιση. Όταν αυτός καταδικάστηκε, η Μητέρα Τερέζα ουδέποτε επέστρεψε τα προϊόντα κλοπής που κατείχε (1 εκατομμύριο δολάρια), παρ’ ότι κλήθηκε από τον εισαγγελέα να το πράξει.
Η ίδια όταν ρωτήθηκε πόσα χρήματα διέθετε, απάντησε αόριστα «αμέτρητα». Παρ’ ότι όμως διέθετε οικονομική άνεση χάρις στις δωρεές και άλλους πόρους, όσοι άποροι κατέληγαν στους ξενώνες της (ακόμη και μέχρι 60 άτομα στο κάθε δωμάτιο και μέσα σε πρωτόγονες συνθήκες), δεν απολάμβαναν μιας αξιοπρεπούς ιατρικής περίθαλψης, αλλά γινόταν πειραματόζωα στα χέρια των Ινδών πρακτικών γιατρών, οι οποίοι «οφείλουν» πολλά στην Μητέρα Τερέζα για την εξάπλωση της φήμης τους. Το φαγητό ήταν φτωχότατο (συνήθως μια σούπα), ενώ το «ιατρικό» και «νοσηλευτικό» προσωπικό αποτελούνταν από ανειδίκευτους επί το πλείστον, μοναχούς και αδερφές, που δεν ήταν σε θέση όχι μόνο να παρέχουν τις απαραίτητες φροντίδες, αλλά ούτε και να διακρίνουν τις σοβαρές ή μεταδοτικές ασθένειες.
Οι αναφορές περί απουσίας βασικού φαρμακευτικού και ιατρικού υλικού, δεν είναι άγνωστες. Οι βελόνες ξαναχρησιμοποιούνταν σε διαφορετικό ασθενή κάθε φορά, ενώ τα αναλγητικά φάρμακα ήταν ανύπαρκτα. Η Μητέρα Τερέζα είχε μια περίεργη φιλοσοφία για τον ανθρώπινο πόνο. Έλεγε πως «το πιο όμορφο δώρο για κάποιον, είναι να συμμετέχει στα πάθη του Χριστού». Μαρτυρείται μάλιστα και μια περίπτωση κωμικοτραγική, που φανερώνει την παράνοια της συγκεκριμένης «αγίας». Όταν κάποιος καρκινοπαθής υπέφερε από αβάσταχτους πόνους, η Μητέρα Τερέζα προσπάθησε να τον ανακουφίσει, χρησιμοποιώντας ως βάλσαμο την…φιλοσοφία της περί ανθρώπινου πόνου, λέγοντάς του: «Υποφέρετε. Αυτό σημαίνει πως ο Ιησούς σάς φιλά!». Ο ασθενής τότε σε έξαλλη κατάσταση της απάντησε: «Τότε να πείτε στον Ιησού σας, να σταματήσει να με φιλά!». Όπως προαναφέρθηκε και παραπάνω όμως, η ίδια η Μητέρα Τερέζα, όταν έβλεπε τα δύσκολα με την υγεία της, προτιμούσε τις «αγκαλιές» των κλασικών γιατρών, παρά τα…φιλιά του Ιησού. Τα περισσότερα χρήματα απ’ τις δωρεές ακόμη και πολύ φτωχών ανθρώπων, αντί να ξοδεύονται για την ανακούφιση αναξιοπαθούντων, κατέληγαν σε τραπεζικούς λογαριασμούς του ιδρύματος της Μητέρας Τερέζας. Στο σημείο αυτό, είναι πολύ χαρακτηριστική η αναφορά της Σούζαν Σιλντς, μιας εκ των υψηλά ιστάμενων καλογριών των ιδρυμάτων της Μητέρας Τερέζας (που αποχώρησε αηδιασμένη), η οποία έκανε λόγο για καταθέσεις 50 εκατομμυρίων δολαρίων, μόνο σε μια τράπεζα (Νέα Υόρκη).
Αρκετό φως στα φιλανθρωπικά ιδρύματα της Μητέρας Τερέζας, έριξε, μεταξύ άλλων, ο δημοσιογράφος Donal MacIntyre, ο οποίος απέκτησε πρόσβαση στο ορφανοτροφείο της «Νταγιά Νταν», υποδυόμενος τον εργαζόμενο. Οι εικόνες που περιγράφει είναι αποτρόπαιες. Δεκάδες παιδιά στοιβάζονταν σε έναν στενό θάλαμο, μερικά απ’ αυτά (παιδιά με ειδικές ανάγκες) δεμένα απ’ το πόδι στο κρεβάτι τους («σαν κατσίκια», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο δημοσιογράφος). Το ζεστό νερό και τα καθαρά ρούχα είναι σχεδόν ανύπαρκτα. «Ειδικοί» κατασκεύαζουν φάρμακα στον διάδρομο με γυμνά χέρια. Το φαγητό παρασκευάζεται κι αυτό στον διάδρομο, ενώ οι «υπεύθυνοι» ταΐζουν τα παιδιά με την βία, σε σημείο που να προκαλούνται και τραυματισμοί. Γενικότερα, η τήρηση στοιχειωδών συνθηκών υγιεινής, είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη. Εν τέλει, ο δημοσιογράφος καταλήγει στην θλιβερή διαπίστωση, ότι το ορφανοτροφείο της Μητέρας Τερέζας, ελάχιστα διαφέρει από τα ορφανοτροφεία της Ρουμανίας που έγιναν γνωστά με την πτώση του καθεστώτος Τσαουσέσκου. Και μια μικρή λεπτομέρεια εδώ, που καταδεικνύει και πάλι την αυτοπροβολή και τον εγωκεντρισμό της Μητέρας Τερέζας: Οι τοίχοι των θαλάμων, δεν κοσμούνται από κάτι που θα μπορούσε να αγγίξει τις παιδικές ψυχές (π.χ. ζωγραφιές). Η μόνη τους διακόσμηση είναι μηνύματα του τύπου «Η Μεγάλη μας Μητέρα», δηλαδή η Μητέρα Τερέζα, η οποία ως φαίνεται κατέτασσε τον εαυτό της μόλις ένα σκαλοπάτι πιο κάτω από την Παναγία. Ο ίδιος δημοσιογράφος αναφερόμενος και στον οίκο ευγηρίας που διατηρούσε η Μητέρα Τερέζα, περιορίζεται να τον περιγράψει ως «λίγο καλύτερος από έναν βόθρο».
Ένας άλλος δημοσιογράφος που διερεύνησε την υπόθεση, ο Ίαν Ο’Ντόχερτι (εφημερίδα «Irish Independent»), είναι πολύ πιο σκληρός στην αποτίμησή του: «Αν υπάρχει Κόλαση, τότε η Μητέρα Τερέζα θα πρέπει να βρίσκεται ήδη εκεί». Αποκαλυπτικός είναι επίσης και ο δημοσιογράφος Κρίστοφερ Χίτσκενς μέσα από την εκπομπή με τίτλο «Ο άγγελος της Κολάσεως» (βίντεο: 1, 2, 3), η οποία αποτέλεσε τη βάση για την συγγραφή του βιβλίου «Μητέρα Τερέζα: Στη θεωρία και στην πράξη».
Μία εθελόντρια, η Μέρι Λούντον, δήλωσε αποτροπιασμό για τις εικόνες που συνάντησε: «Όλοι οι ασθενείς είναι με ξυρισμένα κεφάλια. Παλιά φορεία, χρησιμοποιούνται για κρεβάτια. Οι καρέκλες απουσιάζουν. Το ίδιο και τα παυσίπονα, ενώ η ιατρική περίθαλψη είναι πρωτόγονη. Παρά την ύπαρξη τεράστιων χρηματικών ποσών, η δαπάνη ακόμη και για τα πιο στοιχειώδη, είναι σχεδόν απαγορευμένη. Αντ’ αυτού, γίνεται επίκληση της φτώχειας και της εξαθλίωσης για να προκληθεί ο οίκτος που θα επιφέρει περισσότερες δωρεές. Θέρμανση στους υγρούς θαλάμους δεν υπάρχει, ακόμα και τον χειμώνα, με αποτέλεσμα, κάποιοι ασθενείς, αλλά και μοναχές να ασθενούν από φυματίωση».
Η Μητέρα Τερέζα, εκτός των άλλων, ήταν μυθομανής. Τα συνηθέστερα ψεύδη της, είχαν σχέση με το υποτιθέμενο φιλανθρωπικό της έργο, που όπως αποδείχτηκε το παραφούσκωσε αρκετά. Ισχυρίζονταν ότι το ίδρυμά της βοηθούσε μεγάλο αριθμό αναξιοπαθούντων, ο οποίος κάθε φορά ποίκιλλε: 1.000, 4.000, 7.000, 9.000. Στην πραγματικότητα όμως, οι εγκαταστάσεις δεν μπορούσαν να εξυπηρετήσουν πάνω από μερικές εκατοντάδες ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου και του προσωπικού. Ισχυρίσθηκε ότι το σχολείο της στην Καλκούτα, είχε 5.000 παιδιά, ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν εγγεγραμμένα πάνω από 100. Ισχυρίσθηκε επίσης ότι είχε ιδρύσει στην Καλκούτα, 102 ιδρύματα οικογενειακής μέριμνας. Εκτεταμένη έρευνα που έγινε όμως, δεν κατόρθωσε να ανακαλύψει ούτε ένα τέτοιο ίδρυμα. Οι ίδιες έρευνες έδειξαν, πως η Μητέρα Τερέζα, κατά την διάρκεια του βίου της στην Ινδία, παρ’ ότι υπήρξαν αρκετές φυσικές καταστροφές και επιδημίες, η φιλανθρωπική της παρουσία, εντοπίστηκε μόνο σε μια περίπτωση. Όλα αυτά τα παραφουσκωμένα στατιστικά στοιχεία (που υποτίθεται δεν την ενδιέφεραν), ήταν βέβαια πόλος έλξης και για αντίστοιχα γενναίες δωρεές που ενίσχυαν το -ουσιαστικά ανύπαρκτο- φιλανθρωπικό της έργο.
Οι Ινδοί ορθολογιστές νιώθουν ότι δυσφημείται η Ινδία και η Καλκούτα, μέσα από την Μητέρα Τερέζα, περνώντας στον κόσμο ως στερεότυπη εικόνα, μόνο την υποβαθμισμένη πλευρά τους. Και υπάρχει η εύλογη απορία, πως μπορεί μια εκατομμυριούχος να λέει ότι «ο πόνος των φτωχών είναι κάτι πολύ όμορφο και ο κόσμος διδάσκεται απ’ αυτό το παράδειγμα δυστυχίας»
http://www.pare-dose.net/?p=3364
Τρίτη 13 Σεπτεμβρίου 2011
Ερώτηση Ψαριανού για ΑΓΙΑΣΜΟ και ΠΡΩΙΝΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ στα σχολεία
12/9/11
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς την κ. Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων
Θέμα: «Οι θρησκευτικές τελετές που λαμβάνουν χώρα εντός σχολικού ωραρίου»
Στην εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας με αρ. πρωτ. Φ.3 /788 / 95795/ Γ1/ 25-08-2011 με θέμα «Βασικές κατευθύνσεις και οδηγίες για τη λειτουργία σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για το σχολικό έτος 2011-2012», μεταξύ άλλων, δίνονται οδηγίες στους προϊσταμένους, στους διευθυντές και στο διδακτικό προσωπικό για τον αγιασμό και την πρωινή προσευχή. Η πρώτη σχολική μέρα λοιπόν είναι αφιερωμένη στον «καθιερωμένο Αγιασμό» και για κάθε μέρα ακολούθως επισημαίνεται πως (σύμφωνα με το Π.Δ. 201/98) «πριν από την έναρξη των μαθημάτων πραγματοποιείται κοινή προσευχή των μαθητών και του διδακτικού προσωπικού στο προαύλιο του σχολείου με ευθύνη των εκπαιδευτικών που εφημερεύουν. [..] Οι εκπαιδευτικοί συμμετέχουν υποχρεωτικά στην πρωινή προσευχή και στον εκκλησιασμό και επιβλέπουν τα τμήματά τους».
Τη στιγμή που το Υπουργείο Παιδείας έχει κάνει σημαία του το «εκσυγχρονισμένο» Νέο Σχολείο, φαίνεται ότι ο «εκσυγχρονισμός» δεν μπορεί να αγγίξει ό, τι έχει σχέση με την παρουσία της Εκκλησίας στην καθημερινότητα μαθητών και διδασκόντων. Καταρχάς, ο αγιασμός αποτελεί θρησκευτική τελετή και ως εκ τούτου το σχολείο, όπως και οποιοσδήποτε δημόσιος φορέας, δεν έχει καμία υποχρέωση να τον τελέσει. Ως προς την καθημερινή πρωινή προσευχή, καθώς σήμερα ζούμε σε πολυπολιτισμική κοινωνία, δεν είναι παιδαγωγικά αποδεκτό να υπάρχουν μαθητές που να ξεχωρίζουν στεκόμενοι παράμερα τη στιγμή που οι υπόλοιποι προσεύχονται. Η υποχρέωση δε των εκπαιδευτικών να συμμετέχουν στην προσευχή δεν συνάδει με τον εκπαιδευτικό τους ρόλο που μεταξύ άλλων είναι να αποτελούν πρότυπο ελεύθερης και κριτικής σκέψης για τους μαθητές τους.
Με αυτά τα δεδομένα, ερωτάται η κ. υπουργός
- Για ποιο λόγο δεν παραπέμπετε όσους μαθητές το επιθυμούν να παίρνουν την ευλογία των ιερέων για το νέο σχολικό έτος στους εκκλησιαστικούς ναούς της ενορίας τους;
- Με ποιο σκεπτικό οι εκπαιδευτικοί υποχρεούνται να συμμετέχουν στην πρωινή προσευχή και στον εκκλησιασμό;
- Ποιο είναι το παιδαγωγικό σκεπτικό βάσει του οποίου θρησκευτικές τελετές τελούνται επίσημα και υποχρεωτικά εντός σχολικού ωραρίου σαν να ζούμε σε θεοκρατικό καθεστώς και όχι σε μια ελεύθερη πολυπολιτισμική και ανεξίθρησκη δημοκρατία;
- Για ποιο λόγο δεν παραπέμπετε όσους μαθητές το επιθυμούν να παίρνουν την ευλογία των ιερέων για το νέο σχολικό έτος στους εκκλησιαστικούς ναούς της ενορίας τους;
- Με ποιο σκεπτικό οι εκπαιδευτικοί υποχρεούνται να συμμετέχουν στην πρωινή προσευχή και στον εκκλησιασμό;
Σε περίπτωση που εκπαιδευτικοί λειτουργοί αρνηθούν ή δεν επιθυμούν να συμμετέχουν σε αυτές τις υποχρεωτικές τελετές θα υφίστανται κάποιες ποινές ή κυρώσεις υπηρεσιακές ή άλλες;
Ο ερωτών βουλευτής
Γρηγόρης Ψαριανός
Ερώτηση Ψαριανού για τους ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ ΙΕΡΕΙΣ
13/9/11
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον κ. Υπουργό Εθνικής Άμυνας
Θέμα: «Στρατιωτικοί Ιερείς»
Ένα Σώμα των Ενόπλων Δυνάμεων είναι και το Θρησκευτικό Σώμα που αποτελείται από Στρατιωτικούς Ιερείς και των τριών Κλάδων των Ε.Δ. Είναι θεσμοθετημένο με δύο χουντικά νομοθετικά διατάγματα (Ν.Δ. 90/1973 και 178/1969), υπάγεται στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμύνης και έχει ως αποστολή του «την χριστιανική και ηθική διαπαιδαγώγηση του Στρατεύματος». Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Ιεράς Συνόδου, «η χριστιανική και ηθική διαπαιδαγώγηση των Ε.Δ. πραγματοποιείται με:
- α) Θείες Λειτουργίες που είναι το κέντρο της Χριστιανικής λατρείας.
- β) Κηρύγματα – Διαλέξεις.
- γ) Εξομολογήσεις – Συνεντεύξεις – Συζητήσεις.
- δ) Φιλανθρωπία.
- ε) Διανομή Χριστιανικών εντύπων.
- στ) Προβολές σλάιτς και ταινιών Θρησκευτικού, εθνικού και κοινωνικού περιεχομένου.
- ζ) Μυστήρια – λοιπές αγιαστικές πράξεις και τελετές.
- η) Ποιμαντικές επισκέψεις σε Νοσοκομεία και Φυλακές των Ενόπλων Δυνάμεων».
Αναρωτιέται κανείς για το νόημα της χριστιανικής και ηθικής διαπαιδαγώγησης στον Ε.Σ. Για ποιο λόγο θα πρέπει ο Έλληνας πολίτης να διαπαιδαγωγηθεί για μια ακόμη φορά χριστιανικά, τη στιγμή που επί 12 χρόνια, σε Δημοτικό και Γυμνάσιο-Λύκειο, η χριστιανική κατήχηση είναι αδιάλειπτη; Εξάλλου, στα 18 του κάποιος είναι ενήλικας και μπορεί να αποφασίζει αυτοβούλως όχι μόνο για την ψήφο του αλλά και για τις όποιες πεποιθήσεις του. Επομένως, γιατί θα πρέπει να του επιβάλλονται όλες αυτές οι μέθοδοι χριστιανικής κατήχησης; Από την άλλη, πώς εξασφαλίζεται το δικαίωμα όσων δεν είναι χριστιανοί ορθόδοξοι να μη συμμετέχουν σε αυτήν τη “χριστιανική διαπαιδαγώγηση” χωρίς να αποκαλύπτονται οι θρησκευτικές τους πεποιθήσεις;
Αν η χριστιανική και ηθική διαπαιδαγώγηση του στρατεύματος από την Εκκλησία είχε κάποιο νόημα για τους συνταγματάρχες της δικτατορίας, οπότε και θεσμοθετήθηκαν οι Στρατιωτικοί Ιερείς, στη σύγχρονη κοινωνία έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές της ελευθερίας σκέψης και βούλησης και, συνακόλουθα, της δημοκρατίας.
Με βάση τα προαναφερόμενα, ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:
Προτίθεστε να καταργήσετε τη Διεύθυνση των Στρατιωτικών Ιερέων από τις Ένοπλες Δυνάμεις, η ύπαρξη της οποίας προσιδιάζει σε θεοκρατικό καθεστώς και όχι σε ένα σύγχρονο δημοκρατικό κράτος;
Ο ερωτών βουλευτής
Γρηγόρης Ψαριανός
Δευτέρα 22 Αυγούστου 2011
Για τα γκρίκλις και την “εκστρατεία” των Ράδιο Αρβύλα
Από τον ιστότοπο iefimerida.gr μού ζήτησαν τη γνώμη μου για την εκστρατεία εναντίον των γκρίκλις, που έχει ξεκινήσει η εκπομπή Ράδιο Αρβύλα. Έδωσα την απάντηση που ακολουθεί, οπότε την αναδημοσιεύω και εδώ για να μη μου πείτε ότι σας κρατάω μυστικά ;) Θα ήθελα να παρακαλέσω όποιον ξέρει να επιβεβαιώσει αν ισχύει αυτό που γράφω, ότι ένα ελληνόγραπτο μήνυμα χρησιμοποιεί οχτάμπιτους χαρακτήρες άρα πιάνει περισσότερο χώρο από ένα λατινόγραπτο -είμαι σχεδόν βέβαιος, αλλά μια επιβεβαίωση δεν βλάφτει. Θυμίζω, τέλος, ότι το θέμα το έχουμε συζητήσει ξανά στο ιστολόγιο.
Προσθέτω εδώ το βιντεάκι των Ράδιο Αρβύλα γιατί μπορεί κάποιοι να μην το έχουν δει:
http://www.youtube.com/watch?v=fyUEDkgs2qc
Δεν νομίζω ότι τα γκρίκλις συνιστούν απειλή για τη γλώσσα μας και ομολογώ ότι βρήκα επιφανειακή, παραπλανημένη και, θα το πω, δημαγωγική την εκστρατεία που έχουν ξεκινήσει οι Ράδιο Αρβύλα. Οι βαριές εκφράσεις που χρησιμοποιούνται στο διαφημιστικό σποτ τους (έγκλημα, καταστροφική συνήθεια, μπορεί να καταργήσει (!) τον ελληνικό γραπτό λόγο) δεν στηρίζονται πουθενά και παραπέμπουν στις χειρότερες στιγμές του κινδυνολογικού κίτρινου Tύπου.
Μόνο μια έρευνα έχει γίνει για τα γκρίκλις, και αυτή παρουσιάστηκε στρεβλά (και κινδυνολογικά) από τον Tύπο. Οι ίδιοι οι συντελεστές της έρευνας με επόμενη ανακοίνωσή τους (που βέβαια θάφτηκε) τόνισαν ότι «η έρευνα δεν ήταν πανελλαδική και δεν θεωρείται δόκιμο να προβαίνει κανείς σε γενικεύσεις, κινδυνολογώντας με ευκολία για την «απειλή» που δέχεται η ελληνική γλώσσα».
Οπότε, μέχρι να γίνει μια σοβαρή έρευνα, είναι εντελώς αναπόδεικτο ότι «τα γκρίκλις βλάπτουν»· και, έτσι κι αλλιώς, το να λέμε ότι «τα γκρίκλις βλάπτουν τη γλώσσα» δείχνει ότι έχουμε μπερδέψει γλώσσα και γραφή, που βέβαια δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Τα γκρίκλις χρησιμοποιούνται κυρίως σε μέσα όπως το κινητό τηλέφωνο ή σε περιβάλλοντα όπως το twitter και το τσατ, όπου το βασικό ζητούμενο είναι η ταχύτητα. Πρόκειται για σχεδόν προφορικό λόγο, που γι’ αυτό άλλωστε χρησιμοποιεί και στενογραφικά τεχνάσματα. Ούτε καθαυτή η χρήση λατινικού αλφαβήτου, ούτε οι συντμήσεις, του τύπου τεσπα (τέλος πάντων), πρκλ (παρακαλώ), τπτ (τίποτα) αποτελούν κίνδυνο για τη γλώσσα – αρκεί να θυμίσω ότι χρησιμοποιούνται κατά κόρον π.χ. στο στρατό ή ότι χρησιμοποιούνταν επίσης κατά κόρον από τους βυζαντινούς γραφείς· όποιος έχει μελετήσει χειρόγραφα, ξέρει ότι, π.χ. ανος ήταν ο άνθρωπος, ανους το «ανθρώπους» και ανινος το «ανθρώπινος». Κι όμως, η γλώσσα… άντεξε!
Νομίζω όμως ότι υπάρχει και οικονομικός λόγος που ευνοεί τη χρήση των γκρίκλις στα κινητά τηλέφωνα, κι αυτόν τον παραβλέπουν οι Ράδιο Αρβύλα: αν δεν κάνω λάθος, με βάση το πρότυπο GSM, σε ένα γραπτό μήνυμα χωράνε 160 χαρακτήρες των 7 bit (160×7=1120) ή 70 χαρακτήρες των 16 bit (70×16=1120). Αν ξεπεράσεις το όριο αυτό, το μήνυμα χρεώνεται διπλό. Οι λατινικοί χαρακτήρες είναι εφτάμπιτοι, ενώ οι ελληνικοί (όπως και οι αραβικοί, οι εβραϊκοί, του κυριλλικού αλφαβήτου, κτλ.) είναι οχτάμπιτοι. Επομένως, με τα γκρίκλις μπορείς να γράψεις υπερδιπλάσιες λέξεις απ’ ό,τι με τα ελληνικά, κάτι σημαντικό σε συνθήκες οικονομικής κρίσης. Υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις στον περιορισμό αυτό και ίσως υπάρχουν τρόποι παράκαμψης, αλλά πολύ πιο λυσιτελές θα ήταν πιστεύω να χρησιμοποιούσαν οι Ρ.Α. το κύρος τους και τις διασυνδέσεις τους με εταιρείες κινητής τηλεφωνίας ώστε να τις πείσουν να κάνουν μια χειρονομία από την πλευρά τους που θα έφερνε σε ίση θέση κόστους τα ελληνόγραπτα μηνύματα.
Παρομοίως, οι εμπνευστές της εκστρατείας θα έκαναν καλύτερα αν εστίαζαν τις προσπάθειές τους σε πιο στοχευμένα διαβήματα. Ας πούμε, θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να πείσουν τους ιδιοκτήτες εφημερίδων και τηλεοπτικών σταθμών να υιοθετήσουν επιτέλους τα τονούμενα κεφαλαία και όχι άτονα όπως κάνουν τώρα όλες ανεξαίρετα οι εφημερίδες. Πρόκειται για κάτι που κατά την ταπεινή μου γνώμη βλάφτει πολύ περισσότερο από τα γκρίκλις, διότι αλλοιώνει την επίσημη γραφή της ελληνικής σε μέσα επικοινωνίας μεγάλου κύρους, όπως είναι οι εφημερίδες και η τηλεόραση, μια και η μη χρήση του τόνου στα κεφαλαία από τις εφημερίδες και την τηλεόραση δημιουργεί στον έφηβο την εντύπωση ότι η χρήση του τόνου είναι προαιρετική.
Τέλος, επειδή ο δάσκαλος πρέπει να δίνει ο ίδιος το παράδειγμα, βρίσκω οξύμωρο κάποιος που ενοχλείται από τα γκρίκλις να τα γράφει greeklish, δηλαδή να χρησιμοποιεί το λατινικό αλφάβητο, την κυριαρχία του οποίου υποτίθεται ότι θέλει να καταπολεμήσει.
Προσωπικά, σπάνια χρησιμοποιώ γκρίκλις και ομολογώ ότι με κουράζει να διαβάσω ένα μακροσκελές κείμενο σε γκρίκλις –το βασικό πρόβλημα, νομίζω, είναι ότι η κωδικοποίησή τους δεν έχει (και δεν μπορεί να) σταθεροποιηθεί. Για παράδειγμα, εκεί που κάποιος γράφει Chie opios egiela to taghi, clegi prighu vradhiassi, άλλος προτιμά Kai opoios egela to taxy, klaigei prixou bradiasei, άλλος πάλι ke opios egela to tahi klegi prihu vradiasi. Φυσικά, πρόκειται για στίχο της Ερωφίλης του Χορτάτζη, η οποία εκδόθηκε… στα γκρίκλις – η πρώτη εκδοχή είναι η αυθεντική.
Επίσης, παραδέχομαι ότι τα γκρίκλις μπορεί να δημιουργήσουν σε ορισμένους εφήβους αβεβαιότητα ως προς την ορθογραφία ορισμένων λέξεων, αλλά το ίδιο αποτέλεσμα έχουν και οι καινοφανείς ορθογραφικές προτάσεις του λεξικού Μπαμπινιώτη (κουττός, αγώρι, τσηρώτο, κτλ.) – και, γενικά, ο παραλογισμός που έχει κάνει μη διδάξιμη την ορθογραφία μας.
Και τέλος, θα κλείσω με μια σοφή άποψη που ειπώθηκε από έναν φίλο σε προηγούμενη συζήτηση για τα γκρίκλις:
Για την «αμορφωσιά» των παιδιών μας, ας κατηγορήσουμε τους εαυτούς μας που τους αφαιρούμε ό,τι λείψανο ελεύθερου χρόνου τους έχει απομείνει, και κάνουμε το διάβασμα μια εχθρική δραστηριότητα. Ειδάλλως, χτυπάμε το σαμάρι αντί για το γάιδαρο.
http://sarantakos.wordpress.com/2011/05/31/greeklishradioarbyla/
Ειδήσεις με το "δελτίο"
ΟΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ 8
Καθήσατε στην πολυθρόνα και επί μιάμιση ώρα ταξιδέψατε στην κοινωνία και τον κόσμο, όπως τον σχεδίασαν και τον κατέγραψαν οι ρεπόρτερ (και ιδίως οι κάμερες) των αγαπημένων σας καναλιών. Τι καταλάβατε; Λίγα κοσμικά, λίγα για τα δυστυχήματα και την εγκληματικότητα, λίγα για κάποιες (φανταστικές) απειλές, και πολλά άλλα που όμως δεν θυμάστε και μάλλον δεν έχουν και μεγάλη σχέση με την πραγματικότητά σας. Αλλά, παραδόξως, νιώθετε ξεκούραστοι και ενεργοί πολίτες. Ιδού το θαύμα των 8 μ.μ.
Μια από τις προσφιλέστερες κοινοτοπίες της νεαρής δημοκρατίας μας παραμένει η διαπίστωση-ευχή ότι ο καλός πολίτης είναι ο ενημερωμένος πολίτης. Ψάχνοντας σήμερα, στην εποχή της πιο πλούσιας και ελεύθερης πληροφόρησης, για τον ενημερωμένο, καλό πολίτη, ανακαλύπτουμε πως το είδος αυτό δεν πολυυπάρχει. Εκείνο που υπάρχει στην πραγματικότητα είναι μια μεσαιωνικού τύπου διάκριση ανάμεσα σε δύο κόσμους: Από τη μια ο κόσμος της "πρώτης ταχύτητας", μια μειοψηφία δηλαδή, που καταναλώνει ενός επιπέδου ειδήσεις και αναλύσεις, οι οποίες αναφέρονται στην αληθινή ζωή και το όποιο μέλλον (τις οποίες συλλέγει κυρίως από τα έντυπα ή το Ίντερνετ), και από την άλλη, η μεγάλη πλειοψηφία ενός παγιδευμένου από τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ κοινού που νομίζει ότι μαθαίνει για την κοινωνία και τον κόσμο γύρω του. Χρόνο με το χρόνο, διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα στις πληροφορίες που απευθύνονται στον "πρώτο κόσμο" και σε εκείνες (ένα είδος κουτσομπολίστικου μαγκαζίνο) που προορίζονται για μαζική βρώση. Με άλλα λόγια, όσο κι αν μεγαλώνει ο όγκος των βραδινών τηλεοπτικών δελτίων (των ιδιωτικών καναλιών) και πολλαπλασιάζεται το κοινό τους, οι άνθρωποι δεν απολαμβάνουν το αγαθό της ενημέρωσης. Αντίθετα: φοβούνται, εντυπωσιάζονται, κουτσομπολεύουν, χασκογελάνε και ταυτίζονται (ή τσατίζονται) με το ζωολογικό κήπο των "παραθύρων", αλλά επ' ουδενί δεν βελτιώνουν τη γνώση τους για την κοινωνία (τους).
Ενα απλό πείραμα
Η 13η του Ιανουαρίου ήταν μια τυχαία μέρα. Μια "ειδησεογραφική" μέρα σαν όλες τις πρόσφατες. Καταγράψαμε τις βραδινές "ειδήσεις" των τεσσάρων βασικών ιδιωτικών καναλιών πανελλαδικής εμβέλειας, που σύμφωνα με τη μέτρηση της AGB είδαν 1.657.000 Έλληνες, ή το 73,7% όσων έβλεπαν εκείνη την ώρα τηλεόραση. Συγκεκριμένα, έλαβον: 592.000 το MEGA, 460.000 ο ΑΝΤΕΝΝΑ, 418.000 ο ALPHA (τέως ΣΚΑΙ) και 187.000 ο STAR. Στον αναλυτικό πίνακα μπορείτε να διαπιστώσετε πόσο χρόνο και με ποια θέματα απασχόλησαν τα συγκεκριμένα δελτία το φιλοθεάμον κοινό τους. Η "θανατηφόρα" γρίπη, που δεν ήταν ...θανατηφόρα (και μάλιστα τα κρούσματά της ήταν λιγότερα από πέρσι, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Επιδημιολογίας), δίνει τη θέση της στη δίκη του "δράκου" και ένα φονικό στη Δάφνη, για να μπλεχτεί με την αναστολή της εκτέλεσης του Οτσαλάν (δηλαδή με την εικόνα του αυτοπυρπολούμενου αντιπάλου του), και το "κοινωνικό" θέμα της έλλειψης ασθενοφόρου στη Μυτιλήνη. Το λαμπρό μνημόσυνο της μάνας του Χουάν Κάρλος, το άλογο που σκόνταψε θεαματικά στον Ιππόδρομο, το σουβλατζίδικο της τραγουδίστριας, τα περιττώματα που ήρθαν από τον ουρανό και το νέο μοντέλο του πρωθυπουργικού αεροπλάνου, ανακατεμένα με ολίγη από "καλλιτεχνικά" (π.χ ο βασιλιάς της Λάτιν-Ροκ, ο νέος Τζ. Μποντ, η εγγονή του Ντομίνγκο) και κάποια "εθνικά θέματα" (σαν το φλερτ μίας ακατονόμαστης συζύγου αξιωματικού του ΓΕΕΘΑ με άγνωστο -προφανώς- Τούρκο διπλωμάτη, σε μια άγνωστη εποχή). Για τους ρέκτες της ...πολιτικής υπήρχε η "τσαχπινιά της Χίλαρι", η επίσκεψη της κυρίας Δάφνης στη Λυρική και δυο τρία ακατανόητα λόγια για την ΟΝΕ και τα πανωτόκια.
Η καθημερινή περιπέτεια του θεάματος των βραδινών "ειδήσεων" έχει προσεγγίσει προ πολλού τη μιάμιση ώρα. Ο χρόνος αυτός δεν είναι λίγος, αν δεν ήταν παθητικός χρόνος (δηλαδή ό,τι παίζει το χαζεύεις και από τη μια μπαίνει-από την άλλη βγαίνει). Αν οι πολίτες διέθεταν τον ίδιο χρόνο για το ξεφύλλισμα, τον εντοπισμό και την ανάγνωση ειδήσεων, άρθρων ή σχολίων, μιας από τις καλές εφημερίδες που κυκλοφορούν, το αποτέλεσμα θα ήταν εντυπωσιακό. Με έκπληξη θα διαπίστωναν ότι στα έντυπα αποτυπώνετται μια άλλη πραγματικότητα της καθημερινότητάς τους. Την ίδια μέρα (13/1/2000), αλλά και την επόμενη (για να καλύψουμε τους χρόνους των ειδήσεων μέσα στους οποίους κινείται η τηλεόραση), συνεχίσαμε το πείραμα ξοδεύοντας τον ίδιο χρόνο για την ανάγνωση, αυτή τη φορά, εφημερίδων. Με βάση τη σειρά του δελτίου κυκλοφορίας, τα φύλλα που κοιτάξαμε ήταν ΤΑ ΝΕΑ, Η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΤΟ ΕΘΝΟΣ και ΤΟ ΒΗΜΑ. Όλες μαζί εκείνη τη μέρα αγοράστηκαν στην περιφέρεια Αθηνών-Πειραιώς από περίπου 150.000 πολίτες.
Τι δεν έμαθαν οι τηλεθεατές
Σε περιορισμένο χώρο και προφανώς όχι σε "οκτάστηλο χτύπημα" οι (φοβισμένοι περισσότερο από τις κραυγές της τηλεόρασης παρά από τον πυρετό) αναγνώστες πληροφορήθηκαν ότι οι ιώσεις είναι οι κλασικές για την εποχή και δεν αποτελούν επιδημία. Μεγάλος χώρος δόθηκε για τα "μυστικά" της ΟΝΕ, για τη συζητούμενη κεντρική ισοτιμία της δραχμής σε σχέση με το ΕΥΡΩ, αλλά και για τα μυστήρια με τη μετοχή "Κορασίδη" και άλλες ιστορίες του καπιταλισμού-καζίνο, που όλοι ακούνε αλλά λίγοι κατανοούν. Σελίδες προσφέρονται και για την "ηπιότερη φορολογία" των μικρομεσαίων στρωμάτων που σχεδιάζεται για τον Ιούνιο. Όσα θα θέλατε να μάθετε (και ντρέπεστε να ρωτήσετε) για τα πανωτόκια και για το αν είναι δίκαιη ή όχι η ρύθμισή τους από την κυβέρνηση, αναπτύσσονται σε όλες τις εφημερίδες. Αν βρίσκετε βρώμικη και αδιάβατη την πόλη, μπορείτε να μάθετε για τις "ιώσεις" των απορριμματοφόρων (και την ευθύνη του δημοφιλούς κ. Αβραμόπουλου), για την εξέλιξη των έργων του Μετρό (στους σταθμούς του οποίου ξέχασαν να κασκευάσουν γκαράζ), για τη διαρκώς διογκούμενη αγορά Ι.Χ, για το αν θα επιτραπεί η πετρελαιοκίνηση και στα Ι.Χ, όπως ζητά ο κ. Μαντέλης (αν είναι δυνατόν), κ.λπ. Παράλληλα υπάρχουν εκτενή ρεπορτάζ για τα νέα όπλα (και το αστρονομικό τους κόστος) που συζητά να αγοράσει η κυβέρνηση και φυσικά η πορεία προς το συμβιβασμό για την Κύπρο. Θέμα υπάρχει και για τα "άπλυτα" της διαχείρισης της Ολυμπιάδας του 2004.
Στα διεθνή, υπάρχει το άγνωστο -για την TV- θέμα της "χάρης" στον Πινοτσέτ, η απειλή κατάρρευσης των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας και, όπως κάθε μέρα τους τελευταίους μήνες, ο βρώμικος πόλεμος στην Τσετσενία. Εκείνη τη μέρα, η Ρωσία έκλεισε τα σύνορά της για τους άντρες πρόσφυγες άνω των 10 και κάτω των 60 ετών. Ολόκληρες σελίδες αφιερώνονται και στις παράνομες χρηματοδοτήσεις του κόμματος των γερμανών χριστιανοδημοκρατών του Κολ και του Σόιμπλε. Στα βαλκανικά θέματα ξεχωρίζει μια είδηση που έρχεται από τη βουλγαρική "Τρουντ", ότι η ελληνική Ιντρακομ συμμετέχει στο ΝΑΤΟϊκό σχέδιο ηλεκτρονικής προστασίας της μεταφοράς των πετρελαίων της Κασπίας. Στο Κόσοβο και στη FYROM, άλλες ελληνικές εταιρείες προελαύνουν, αφήνοντας το τηλεοπτικό κοινό ...να "αγωνίζεται", από τον καναπέ, για την ορθοδοξία, ενάντια στον δυτικό "ιμπεριαλισμό" κ.λπ. Στα κοινωνικά οι εφημερίδες δεν παραλείπουν να υπογραμμίσουν την άρνηση του κ. Σημίτη να αυξήσει τις συντάξεις, επειδή, όπως είπε, θεωρεί ότι τα τρία τελευταία χρόνια έδωσε ...πολλά!
Η απογοήτευση για το επίπεδο και το είδος της ενημέρωσης των πολλών, μετατρέπεται σε οργή, αν πάρουμε υπόψη ότι οι μεν καλοπληροφορημένοι αξιοποιούν τις γνώσεις τους όλο και περισσότερο για την ατομική τους ανέλιξη, αποκλειστικά, η δε "πλέμπα" διευρύνει τους ορίζοντες της άγνοιάς της, μέσα σε μια κολακευτική (κατασκευασμένη από τους τηλεχειραγωγούς) αυταπάτη ότι δήθεν ενημερώνεται και επομένως επηρεάζει τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις.
Το φαστ-φουντ της ειδησεογραφίας
Αντί να πασχίζουν να προσφέρουν στο κοινό τους τη δυνατότητα να αντιληφθεί καλύτερα την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα, τα περισσότερα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης το βομβαρδίζουν με όλο και πιο επιφανειακές πληροφορίες: η τροφή που του προσφέρουν αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από ερεθιστικές και εύπεπτες ιστορίες που αποκτούν σπουδαιότητα μέσα από την αλόγιστη μεγέθυνση και τη συστηματική επανάληψή τους.
Η επισήμανση προέρχεται από σχετική έκθεση του "Project Censored", της πανεπιστημιακής ομάδας που ασχολείται συστηματικά με τα κρούσματα λογοκρισίας στον αμερικανικό Τύπο, η οποία εκτός των άλλων επιλέγει και τα δέκα χειρότερα δημοσιογραφικά θέματα κάθε χρονιάς με κριτήριο την ποιότητα και την ποσότητα της κάλυψής τους. Ειδησεογραφικό "πλαστικό φαγητό" σύμφωνα με τα μέλη της ομάδας "Project Censored", τα δέκα αυτά πιο "πιασάρικα" θέματα κάθε χρόνου έχουν ακριβώς τη λειτουργία ενός χάμπουργκερ: φουσκώνουν χωρίς να χορτάσουν. Μολαταύτα, συνιστούν το κυρίαρχο πλέον δημοσιογραφικό προϊόν, ένα μοντέλο ειδησεογραφίας που τείνει να ακυρώσει τη διάκριση μεταξύ σοβαρών και μη μέσων.
Ποια είναι, όμως, τα θέματα που περιλαμβάνονται στο αρνητικό αυτό "τοπ-τεν" των αμερικανών ειδικών; Μια σύντομη αναδρομή στο αμερικανικό ειδησεογραφικό πλαστικό φαγητό των τελευταίων ετών οδηγεί σε μελαγχολικά συμπεράσματα, καθώς υποδεικνύει την επικράτηση του είδους και εκτός αμερικανικών συνόρων: Στην κορυφή του καταλόγου βρίσκονται ως συνήθως ιστορίες που διαθέτουν κάμποση δόση σεξ. Ακολουθούν οι διασημότητες και οι προσωπικές τους ιστορίες, κατά κύριο λόγο οι εγκυμοσύνες τους. Η γέννηση του γιου του Μάικλ Τζάκσον, για παράδειγμα, υπήρξε από τις πιο αγαπημένες ιστορίες του 1997. Την ίδια χρονιά μεγάλη στάθηκε και η κάλυψη εγκλημάτων, ενώ η περιβόητη υπόθεση Ο. Τζ. Σίμσον παρέμενε ακόμη στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Εννοείται ότι οι καταγγελίες της Πόλα Τζόουνς και οι λοιπές ειδήσεις περί τα σεξουαλικά του πλανητάρχη είχαν ιδιαίτερη θέση στον κατάλογο με τα κυριότερα δημοσιογραφικά σκουπίδια. Εκείνο, ωστόσο, που θα έμοιαζε λιγότερο αναμενόμενο είναι η απίστευτη πληθώρα πληροφοριών για την πριγκίπισσα Νταϊάνα και, γενικότερα, για τη βρετανική βασιλική οικογένεια. Αν και οι σχετικές μετρήσεις περιλαμβάνουν και την περίοδο πριν από το θάνατο της Νταϊάνας, η ενασχόληση των αμερικανικών μέσων με τα ζητήματα της βρετανικής αυλής υπήρξε συνεχής και έμμονη.
Πικάντικες λεπτομέρειες από την ιδιωτική ζωή των "επωνύμων", απίστευτες λεπτομέρειες για τα έργα και τις ημέρες των τελευταίων γαλαζοαίματων, εγκλήματα με πολύ και αθώο αίμα: η συνταγή δεν μοιάζει και τόσο ξένη, όσο μακρινές κι αν είναι οι αποστάσεις. Ποιος είναι, όμως, ο λόγος για την τόσο γενικευμένη αποδοχή του μοντέλου; Οι συντάκτες του "Project Censored" αναφέρονται στις δύο κύριες προσεγγίσεις του προβλήματος. Σύμφωνα με την πρώτη, την κύρια ευθύνη φέρουν τα μέσα ενημέρωσης, ιδιοκτήτες και δημοσιογράφοι, που εθίζουν το κοινό σε μια δημοσιογραφία ανώδυνη και αποβλακωτική. Η δεύτερη γέρνει την πλάστιγγα προς τη μεριά του κοινού, πιστεύοντας ότι και η δική του ενοχή είναι μεγάλη, εφόσον καταναλώνει ευχαρίστως τα σκουπίδια που του σερβίρουν. Υπάρχουν, βέβαια, και απόψεις με μεγαλύτερες αποχρώσεις: "Δεν υπάρχει μία και μόνη απάντηση στο ερώτημα αυτό", σημειώνει για παράδειγμα ο δημοσιογράφος Κένεθ Σταρκ. "Για όλα αυτά ευθύνεται ίσως η δυσφορία που νιώθουμε για τη δική μας ζωή και η ψευδαίσθηση ότι έτσι της δίνουμε κάποια αίγλη. Ίσως πάλι η ειδησεογραφία αυτή να θεωρείται ταιριαστή με τον χαμηλότερο κοινό παρονομαστή του λαϊκού γούστου. Οπωσδήποτε, όμως, οι λόγοι είναι και οικονομικοί: η βασική υποχρέωση του Τύπου σε μια κοινωνία της αγοράς είναι να κερδίζει λεφτά".
ΣΤΟ ΟΡΙΟ
MEGA. Όπως και άλλα κανάλια, το MEGA εισάγει όλο και περισσότερα θέματά του με πιασάρικους τίτλους που εμφανίζονται στην οθόνη επενδυμένοι με εντυπωσιακές εικόνες και υποβλητική μουσική. Η συγκεκριμένη μέθοδος παρουσίασης των ειδήσεων ακολουθεί την αρχική εκφώνησή τους από τον παρουσιαστή και είχε παλαιότερα υιοθετηθεί για γεγονότα με ιδιαίτερη σημασία, όπως ο Πόλεμος του Κόλπου. Σήμερα, τα θέματα που προβάλλονται κατά τον τρόπο αυτόν ανήκουν πολύ συχνά στην κατηγορία "νέα και περίεργα από όλο τον κόσμο" και αφορούν ειδήσεις που οριακά θα είχαν τη θέση τους σε ένα δελτίο. Εκτός, όμως, από την τεχνητή αυτή "αναβάθμιση" ασήμαντων πληροφοριών, το δελτίο του MEGA φροντίζει να κάνει όσο το δυνατόν πιο ελαφρές τις ειδήσεις που επιλέγει να παρουσιάσει στο κοινό του: κάθε επιμέρους ρεπορτάζ συνοδεύεται έτσι από έναν εξαιρετικά σύντομο και "πνευματώδη" τίτλο που εμφανίζεται πάνω δεξιά στην οθόνη και παραπέμπει στη σχετική συνταγή των ταμπλόιντ [π.χ. "Ο ιός στα ...ράτζα"].
ΑΝΤΕΝΝΑ. Από τις 30 διαφορετικές "ειδήσεις" που επέλεξε το επιτελείο του σταθμού να παρουσιάσει το βράδυ της 13ης Ιανουαρίου δεν υπήρχε ούτε μία που να αναφέρεται σε πολιτικό ζήτημα. Την απαραίτητη προβολή τους οι πολιτικοί την εξασφάλισαν διά της πλαγίας οδού. Η κυρία Παπανδρέου, ο κύριος Καραμανλής, ο κύριος Φούρας, η κυρία Πετραλιά και πολλοί άλλοι βουλευτές φρόντισαν να παρευρίσκονται στην κοπή της πίτας του "Πανελληνίου", ο οποίος προεδρεύεται ως γνωστόν από τον ιδιοκτήτη του καναλιού. Η είδηση για την αναστολή εκτέλεσης του Οτσαλάν αξιολογήθηκε 28η, πολύ μετά τους αδέσποτους σκύλους της Χίου και τα ερωτικά προβλήματα της Μπρουκ Σιλντς.
ALPHA. Αν δεν ήταν η γνώριμη φιγούρα του Νίκου Ευαγγελάτου, θα νόμιζε κανείς πως παρακολουθεί καλλιτεχνικό μαγκαζίνο β΄ διαλογής: το ένα τρίτο των θεμάτων ασχολούνταν με "αποκλειστικότητες" όπως το άνοιγμα σουβλατζίδικου από την πάλαι ποτέ τραγουδίστρια Ελένη Ροδά ή τις διαβεβαιώσεις της Άννας Καλουτά και της Σπεράντζας Βρανά ότι κάποτε υπήρξαν κι αυτές ερωτευμένες... Μοναδική πολιτική είδηση της ημέρας, η αναστολή της εκτέλεσης του Οτσαλάν κατατάχθηκε 11η σε σύνολο 18, 55΄ και 12΄΄ μετά την έναρξη του δελτίου. "Και τώρα, επιστροφή στο δελτίο μας με κάτι από τα διεθνή", είπε κάποια στιγμή ο παρουσιαστής, όμως η είδηση αφορούσε -και πάλι- εξελίξεις από τον κόσμο του θεάματος: "τον πράκτορα της CIA θα υποδυθεί ο Π. Μπρόνσαν"...
STAR. Το κανάλι προσπάθησε να επιβληθεί στην αγορά με τη μέθοδο του τελάλη. Από νωρίς το απόγευμα "οι ρεπόρτερ και οι κάμερες" κραύγαζαν για την εντυπωσιακή συγκομιδή πιθανών και απίθανων γεγονότων που θα μας παρουσίαζαν αναλυτικά στο βραδινό δελτίο. Το κόλπο στην αρχή έπιασε, αλλά αργότερα το πήραν κι οι ανταγωνιστές, οι οποίοι πολύ γρήγορα τους ξεπέρασαν σε τερατολογίες. Παρόλα αυτά η συνταγή με το πρώτο θέμα που πρέπει να σου παγώνει το αίμα, αλλά μετά από μισή ώρα και κάτι να επανέρχεται σχετικοποιημένο, καλά κρατεί. "Φονική" ήταν η γρίπη του δελτίου στις 13/1, γέμιζαν τα νοσοκομεία, έκλειναν τα σχολεία, χάθηκαν τα εμβόλια, επί 11 λεπτά. Μετά ξεδιπλώθηκε ένα κουβάρι με άλλες "απειλές", αλλά και ευτράπελα, για να επιστρέψει στο "παράθυρο" (μισή ώρα μετά) μια ειδική πνευμονολόγος του νοσοκομείου Σωτηρία και να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. Ούτε πανικός "παρατηρείται", ούτε περί επικίνδυνης επιδημίας πρόκειται. Πέρσι ήταν χειρότερα. Ο παρουσιαστής χαμογέλασε με ευγένεια και μας πέρασε απτόητος σε γιορτή του δημάρχου Γλυφάδας για τα τιμημένα γηρατειά που κατά τρόπο ...εξωπραγματικό -χωρίς καν συνάχι- "ξεφάντωναν για τα καλά" με τα τραγούδια της Μπέσης Αργυράκη και του Γιάννη Καλαντζή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Ιγνάσιο Ραμονέ "Η τυραννία των ΜΜΕ" (Αθήνα 1999, εκδ. Πόλις). Ανάλυση της τρέχουσας "υπερπληροφόρησης"΄, των μηχανισμών παραγωγής και του ιδεολογικού της ρόλου, από το διεθυντή της Le Monde Diplomatique. Ειδικό κεφάλαιο αφιερωμένο στο "τέλος των τηλεοπτικών ειδήσεων" και την υποκατάστασή τους από τα ποικίλα σκουπίδια της "τηλεσαβούρας" (trash TV).
Pierre Bourdieu "Για την τηλεόραση" (Αθήνα 1998, εκδ. Πατάκη). Δυό διαλέξεις του γνωστού κοινωνιολόγου, επικεντρωμένες στην "αθέατη λογοκρισία" των τηλεοπτικών ειδήσεων, καθώς και στις αλλαγές που τηλεόραση επέφερε στον τρόπο άσκησης της δημοσιογραφίας και της πολιτικής.
"Μέσα ενημέρωσης, ψεύδη και Δημοκρατία" και "Μέσα ενημέρωσης, μηχανισμοί χειραγώγησης" (ελληνική έκδοση του Maniere de Voir, τχ. 1 & 8, Μάϊος 1993 και Απρίλιος 1996). Συλλογές κειμένων της παρισινής Le Monde Diplomatique, με αντίστοιχη θεματολογία.
Peter Phillips "Censored 1998" (Seven Stories Press, New York 1998). Η ετήσια συλλογή των πιο λογοκριμένων ρεπορτάζ στις ΗΠΑ περιλαμβάνει και επιλογή των πλέον άχρηστων ειδήσεων που κυριαρχούν στα δελτία ειδήσεων.
ΔΕΙΤΕ
Mad City του Κώστα Γαβρά (1998). Ένα έλασσον περιστατικό σε μια μικρή αμερικανική πόλη αποκτά τερατώδεις διαστάσεις όταν ένας δαιμόνιος τηλεοπτικός ρεπόρτερ το μετατρέπει, ελέω "ζωντανών συνδέσεων", σε μείζων πανεθνικό ειδησεογραφικό σόου. Εκπληκτική ταινία για τον κόσμο των σύγχρονων ηλεκτρονικών ΜΜΕ, τη διαπλοκή ενός ανθρωποφάγου καριερισμού με το κυνήγι της τηλεθέασης, και τις καταστροφικές συνέπειες που η συνειδητή και προσχεδιασμένη παραγωγή ενός κλίματος γενικευμένης ανασφάλειας μπορεί να έχει πάνω στην ίδια την κοινωνία.
Τhe Truman Show του Πίτερ Γουίαρ (1998). Η αποθέωση της "trash TV", μέσα από την -υποθετική όσο και τρομακτική- περίπτωση ενός ανθρώπου που μεγαλώνει εν αγνοία του ως αντικείμενο ενός αέναου ριάλιτι σόου.
Το Δίκτυο (The Network) του Σίντνεϊ Λιούμετ (1976). Ένας παρουσιαστής τηλεοπτικών ειδήσεων εισάγει ένα δικό του, "προσωπικό" στιλ, στη διαπραγμάτευση των θεμάτων, αυξάνοντας κατακόρυφα τη θεαματικότητα του δελτίου του. "Προφητική" ταινία, που διείδε έγκαιρα τη μετατροπή της ηλεκτρονικής ειδησεογραφίας σε ένα ιδιόρρυθμο ριάλιτι σόου.
(Ελευθεροτυπία, 30/1/2000)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)